ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΒΟΙΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Archive for Ιουλίου 2009

ΑΝΙΧΝΕΥΘΕΙΣΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΕΡΣΑΙΟ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ «ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ»

Posted by symparataxi στο Ιουλίου 17, 2009

Υπεύθυνοι του έργου


Δρ Χρήστος ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ,  Γεωλόγος – Ιζηματολόγος


Δρ Ιωάννης ΧΑΤΖΗΑΝΕΣΤΗΣ, Χημικός – Ωκεανογράφος


 


 


 


 


 


Ιανουάριος 2009


Ανάβυσσος – Αττικής




 


 


Περιεχόμενα


 


 


Ερευνητική Ομάδα


 


1. Εισαγωγή – Προβληματισμός


 


2. Σύντομο ιστορικό λειτουργίας του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «Αλουμίνιον της Ελλάδος»


2.1. Σύντομο ιστορικό


2.2. Σημερινή κατηγοριοποίηση των δραστηριοτήτων του βιομηχανικού συγκροτήματος με λειτουργούσες και σχεδιαζόμενες βιομηχανικές μονάδες.


2.2.1.Βιομηχανική δραστηριότητα παραγωγής αλουμίνας από βωξίτη και αλουμινίου από αλουμίνα


2.2.2. Ο Σταθμός Συμπαραγωγής Ηλεκτρικής – Θερμικής Ενέργειας (334 MW) – ΣΗΘ


2.2.3. Η σχεδιαζόμενη μονάδα του Ανεξάρτητου Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ)


2.2.4. Η σχεδιαζόμενη μονάδα του Θερμοηλεκτρικού Σταθμού  (ΘΗΣΑ)


3. Οι εκπομπές παραπροϊόντων στο περιβάλλον από την λειτουργία του εργοστασίου – Συνοπτική παρουσίαση


3.1. Παραπροϊόντα στο περιβάλλον από την βιομηχανική δραστηριότητα παραγωγής αλουμίνας από βωξίτη και αλουμινίου από αλουμίνα


3.1.1. Αέριες και σωματιδιακές εκπομπές


3.1.2. Υγρά απόβλητα


3.1.3. Κατάλοιπα βωξίτη


3.1.4. Στερεά απόβλητα 


3.2. Παραπροϊόντα στο περιβάλλον από την λειτουργία του Σταθμού Συμπαραγωγής Ηλεκτρικής – Θερμικής Ενέργειας (334 MW) – ΣΗΘ


3.3. Εκτίμηση της παραγωγής παραπροϊόντων από την σχεδιαζόμενη μονάδα του Ανεξάρτητου Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ)


3.4. Εκτίμηση της παραγωγής παραπροϊόντων από την σχεδιαζόμενη μονάδα του Θερμοηλεκτρικού Σταθμού  (ΘΗΣΑ)


 


4. Ανίχνευση και επίπεδα ρύπων στον χερσαίο και παράκτιο χώρο


4.1. Η στρατηγική δειγματοληψίας και οι αναλυτικές τεχνικές.


4.2. Ανόργανη γεωχημεία των δειγμάτων εδάφους και θαλασσίων ιζημάτων του παράκτιου χώρου


4.2.1. Ανόργανη γεωχημεία των δειγμάτων εδάφους


4.2.2. Ανόργανη γεωχημεία των θαλάσσιων ιζημάτων του παράκτιου χώρου


4.3. Οργανικοί ρύποι στο έδαφος και στα θαλάσσια ιζήματα του παράκτιου χώρου


4.3.1. Οργανικοί ρύποι στο έδαφος


4.3.2. Οργανικοί ρύποι στα θαλάσσια ιζήματα του παράκτιου χώρου


 


5. Σύνθεση των αποτελεσμάτων  – Συζήτηση


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


Φωτογραφία εξωφύλλου: Λήψη 14 Δεκεμβρίου 2008 από Χ. Αναγνώστου


 


 


 


Ερευνητική Ομάδα


 


 


 








































Δρ Χρ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ


Γεωλόγος – Ιζηματολόγος


Δ/ντής Ερευνών


Δρ Ι. ΧΑΤΖΗΑΝΕΣΤΗΣ


Χημικός – Ωκεανογράφος


Κύριος Ερευνητής


Δρ Α. ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΗΣ


Γεωλόγος – Ωκεανογράφος


Δ/ντής Ερευνών


Χ. ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ


Περιβαλλοντολόγος


Τεχνικός Επιστήμονας


Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ


Εργαστήριο Γεωχημείας -Ορυκτολογία


Τεχνικός


Μ. ΤΑΞΙΑΡΧΗ


Εργαστήριο Ιζηματολογίας


Τεχνικός


Χ. ΠΥΡΓΑΚΗ


Εργαστήριο Οργανικής Χημείας


Τεχνικός


Ε. ΠΛΑΚΙΔΗ


Εργαστήριο Οργανικής Χημείας


Τεχνικός


Γ.   ΑΛΑΣΌΝΑΣ 


Σκάφος «ΠΟΣΕΙΔΩΝ Λ.Π.»


 


 


 


Υπεύθυνοι της μελέτης







Δρ Χ. Αναγνώστου


Γεωλόγος – Ιζηματολόγος


Δ/ντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών


46,7 χιλιομ Λεωφόρου Αθηνών Σουνίου, Μαύρο Λιθάρι, 19013 Ανάβυσσος Αττικής


Τηλ 22910-76369


Φαξ: 22910-76347


e-mail: chanag@ath.hcmr.gr


Δρ Ι. Χατζηανέστης


Χημικός – Ωκεανογράφος


Κύριος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών


46,7 χιλιομ Λεωφόρου Αθηνών Σουνίου, Μαύρο Λιθάρι, 19013 Ανάβυσσος Αττικής


Τηλ 22910-76365


Φαξ: 22910-76347


e-mail: jhat@ath.hcmr.gr


 


 


 


 


 


                                     




1. Εισαγωγή – Προβληματισμός


            Η παρούσα μελέτη εκπονήθηκε για λογαριασμό της «ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΉΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΥΡΑΣ – Η ΑΡΤΕΜΙΣ».  Η παρούσα μελέτη δεν έτυχε χρηματοδότησης και αποτελεί ελάχιστη συμβολή των ερευνητών του δημόσιου ερευνητικού κέντρου, του «Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών», στα αγωνιώδη ερωτήματα για το περιβάλλον των τοπικών κοινωνιών, όταν μάλιστα αυτές εκφράζονται από ενώσεις πολιτών όπως αυτή της «ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΉΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΥΡΑΣ – Η ΑΡΤΕΜΙΣ». Τους ευχαριστούμε που μας διέθεσαν το μικρό σκάφος για την δειγματοληψία στον παράκτιο χώρο. 


            Το ερώτημα που τέθηκε από τον ενδιαφερόμενο φορέα, την «Οικολογική Κίνηση», ήταν «Υπάρχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον από την μέχρι σήμερα λειτουργία του βιομηχανικού συγκροτήματος της Εταιρείας «Αλουμίνιον της Ελλάδος» και κατά πόσο οι σχεδιαζόμενες νέες εγκατάσταση θα επιδεινώσουν ή όχι την κατάσταση».


 


Σήμερα στον χώρο του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «Αλουμίνιον της Ελλάδος» λειτουργούν δύο ενότητες παραγωγικών μονάδων



  • Η βιομηχανική δραστηριότητα παραγωγής αλουμίνας από βωξίτη και αλουμινίου από αλουμίνα (πρόκειται για την δραστηριότητα που λειτουργεί εδώ και 40 χρόνια).

  • Ο Σταθμός Συμπαραγωγής Ηλεκτρικής–Θερμικής ΕνέργειαςΣΗΘ

Στον ίδιο χώρο σχεδιάζεται η εγκατάσταση και λειτουργία δυο ακόμη συγκροτημάτων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειες:



  • Ο Ανεξάρτητος Σταθμός Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ)

  • Ο Θερμοηλεκτρικός Σταθμός (ΘΗΣΑ)

 


Από την μέχρι σήμερα λειτουργία του βιομηχανικού συγκροτήματος υπάρχουν εκπομπές αερίων, σωματιδίων, δημιουργία υγρών και στερεών αποβλήτων. Αναμένεται σύμφωνα με αυτά να υπάρχουν επιπτώσεις στην ατμόσφαιρα, στο έδαφος, στη θάλασσα και κατ’ επέκταση στον έμβιο κόσμο (φυτά και ζώα) και πιθανώς στον άνθρωπο.


Δεν υπάρχουν μελέτες που να παρουσιάζουν στοιχεία για τα επιμέρους αυτά υποσυστήματα του ευρύτερου οικοσυστήματος. Μέχρι σήμερα έχουν γίνει μελέτες μόνο στον θαλάσσιο χώρο, κυρίως για τις επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον από την απορριπτόμενη σε αυτόν ερυθρά ιλύ (κόκκινη λάσπη). Οι μελέτες αυτές δεν καλύπτουν όλους τους ρύπους.


 


Γενικά υπάρχει σοβαρό έλλειμμα γνώσης για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον  (φυσικό και ανθρωπογενές) από την επί 40 χρόνια λειτουργία του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «Αλουμίνιο της Ελλάδος».  


           


Η παρούσα μελέτη με αναλύσεις και μετρήσεις στοχεύει να αναδείξει τις πιθανές επιπτώσεις στο έδαφος της περιβάλλουσας το βιομηχανικό συγκρότημα περιοχής και στα παράκτια θαλάσσια ιζήματα του Όρμου της Αντίκυρας.


            Με βάση τα δεδομένα των αναλύσεων της παρούσας μελέτης γίνεται προσπάθεια εκτίμησης της επίδρασης στο περιβάλλον από την σχεδιαζόμενη μελλοντική επέκταση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων στην περιοχή.


 


Πολλά στοιχεία και πληροφορίες για τον πολύπλοκο τρόπο λειτουργίας των υφιστάμενων βιομηχανικών δραστηριοτήτων αλλά και των σχεδιαζόμενων, καθώς και των πηγών, της ποιότητας και της ποσότητας των παραγόμενων ρύπων των βιομηχανικών συγκροτημάτων πάρθηκαν από δυο σημαντικές εκθέσεις, τις



  • «Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της Εταιρείας ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ» του 2007, που εκπονήθηκε από την επιστημονική ομάδα της Εταιρείας.         

  •  «Έρευνα Αξιολόγησης της παρούσης και της αναμενόμενης κατάστασης στον ευρύτερο χώρο του εργοστασίου ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ» του 2007, που εκπονήθηκε από Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. 



2. Σύντομο ιστορικό λειτουργίας και κατηγοριοποίηση των δραστηριοτήτων του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «Αλουμίνιον της Ελλάδος»


 


2.1. Σύντομο ιστορικό


Η εταιρεία «ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (ΑτΕ)» ιδρύθηκε το 1960 ως Ανώνυμη Εταιρεία, με σκοπό την εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων βωξίτη, «την παραγωγή και κατασκευή στην Ελλάδα αλουμίνας και αλουμινίου και την εμπορία της σε οποιαδήποτε χώρα».


Το βιομηχανικό συγκρότημα της ΑτΕ βρίσκεται στη βόρεια ακτή του Κορινθιακού κόλπου, στον όρμο της Αντίκυρας, στην θέση «Μετόχι» (Εικ. 1).








 


 


Εικ. 1: Η θέση του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «Αλουμίνιον της Ελλάδος» στη βόρεια ακτή του Κορινθιακού κόλπου, στον όρμο της Αντίκυρας,


Πρόκειται για μια μικρής έκτασης κοιλάδα που καταλήγει με σχηματισμό προσχωσιγενούς πεδίου στον όρμο της Αντίκυρας. Έχει μέτωπο στην θάλασσα 1200 μέτρων.


Οι λόγοι που οδήγησαν στην επιλογή της πιο πάνω θέσης για την εγκατάσταση του βιομηχανικού συγκροτήματος είναι οι ακόλουθοι:



  • Τα κοιτάσματα βωξίτη της περιοχής

  • Η μορφολογία της περιοχής

  • Η ευκολία της θαλάσσιας επικοινωνίας με την δυνατότητα κατασκευής λιμανιού

  • Ύπαρξη εκμεταλλεύσιμου υδροφόρου ορίζοντα

  • Εγγύτητα στον άξονα μεταφοράς ενέργειας

  • Η αποκέντρωση της βιομηχανικής δραστηριότητας (τέλη δεκαετίας του 50, αρχές δεκαετίας του 60)

  • Η γειτονία με κατάλληλη έκταση για ανάπτυξη πρότυπου οικισμού για τους εργαζόμενους. 















Ιδιοκτησιακό καθεστώς


 


α) 1960-2003


-Συγκρότημα PECHINEY (κρατική γαλλική επιχείριση)


-ΕΤΒΑ


-Όμιλος Καρπίδα


-Τράπεζες, Οργανισμοί, λοιπά πρόσωπα


 


60%


10%


05%


25%


β) 2004


-Εξαγορά του συγκροτήματος PECHΙNEY από την ALKAN


(Η «Αλουμίνιο της Ελλάδος, ΑτΕ» καθίσταται θυγατρική της Καναδικής πολυεθνικής εταιρείας ALKAN)


 


γ) 2005 έως σήμερα


-Εξαγορά της ΑτΕ από τον Όμιλο-ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ


 


 


Το βιομηχανικό συγκρότημα άρχισε να λειτουργεί το 1966 και περιλάμβανε στον ίδιο χώρο μονάδα παραγωγής αλουμίνας και αλουμινίου.


Η παραγωγική ικανότητα του εργοστασίου είναι 790.000 τόνοι το χρόνο. Το 50% των παραγόμενων προϊόντων εξάγεται απ’ ευθείας κυρίως σε Ευρωπαϊκές χώρες, ενώ ένα επί πλέον ποσοστό 20-25% εξάγεται μέσω μεταποιητικών ελληνικών βιομηχανιών. Το βιομηχανικό συγκρότημα της ΑτΕ απασχολεί άμεσα 1057 άτομα (στοιχεία 31-12-2006), που προέρχονται κυρίως από την γύρω περιοχή και συντελεί επίσης στην απασχόληση σημαντικού αριθμού εργαζομένων σε συνεργαζόμενες επιχειρήσεις άμεσα ή έμμεσα στην ευρύτερη περιοχή.


2.2. Σημερινή κατηγοριοποίηση των δραστηριοτήτων του βιομηχανικού συγκροτήματος με λειτουργούσες και σχεδιαζόμενες βιομηχανικές μονάδες.


Σήμερα στον χώρο του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «Αλουμίνιον της Ελλάδος» (ΑτΕ) λειτουργούν δύο ενότητες παραγωγικών μονάδων



  • Η βιομηχανική δραστηριότητα παραγωγής αλουμίνας από βωξίτη και αλουμινίου από αλουμίνα (πρόκειται για την δραστηριότητα που λειτουργεί εδώ και 40 χρόνια).

  • Ο Σταθμός Συμπαραγωγής Ηλεκτρικής–Θερμικής Ενέργειας (334 MW) – ΣΗΘ

Στον ίδιο χώρο σχεδιάζεται η εγκατάσταση και λειτουργία δυο ακόμηα συγκροτημάτων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειες:



  • Ο Ανεξάρτητος Σταθμός Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ)

  • Ο Θερμοηλεκτρικός Σταθμός (ΘΗΣΑ)

Η θέση των υφιστάμενων και σχεδιαζόμενων εγκαταστάσεων στην περιοχή φαίνονται στην Εικ. 2.







 


 


Εικ. 2: Χάρτης (αριστερά) και σχεδιάγραμμα (δεξιά) των υφιστάμενων συγκροτημάτων [Εργοστάσιο Αλουμινίου και Σταθμός Συμπαραγωγής Ηλεκτρικής–Θερμικής Ενέργειας (ΣΗΘ)] και σχεδιαζόμενων μονάδων [Ανεξάρτητος Σταθμός Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ) και Θερμοηλεκτρικός Σταθμός (ΘΗΣΑ)] (Χάρτης και σχεδιαγράμματα από την μελέτη του ΕΜΠ, 2007)


2.2.1.Βιομηχανική δραστηριότητα παραγωγής αλουμίνας από βωξίτη και αλουμινίου από αλουμίνα


Το βιομηχανικό συγκρότημα της ΑτΕ αποτελεί κυρίως δραστηριότητα παραγωγής αλουμίνας από βωξίτη και αλουμινίου από αλουμίνα. Ταυτόχρονα όμως αποτελεί και ένα σύμπλεγμα επί μέρους δραστηριοτήτων. Στην Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ, 2007) της ΑτΕ υπάρχει αναλυτική κατηγοριοποίηση των δραστηριοτήτων σύμφωνα με την ΚΥΑ Η.Π 15393/2332/2002 (ΦΕΚ 1022Β), οι σημαντικότερες των οποίων καταγράφονται στην συνέχεια:



  • Βιομηχανικές εγκαταστάσεις για την παραγωγή βασικών μετάλλων: α) Παραγωγή αλουμίνας από βωξίτη με την μέθοδο BAYER, β) Παραγωγή αλουμινίου από αλουμίνα με ηλεκτρόλυση, γ) Χύτευση μη σιδηρούχων μετάλλων (αλουμινίου) [φούρνοι].

  • Βιομηχανικές εγκαταστάσεις για την κατασκευή προϊόντων από μη μεταλλικά ορυκτά: Παραγωγή ασβέστη σε περιστροφικό κλίβανο

  • Βιομηχανικές εγκαταστάσεις – Αποθήκευση καυσίμων, χημικών ουσιών και προϊόντων: α) Τρείς δεξαμενές μαζούτ συνολικής χωρητικότητας 50.000 m3, β) Μια δεξαμενή αποθήκευσης πετρελαίου ντίζελ χωρητικότητας 2.000 m3 γ) Δεξαμενή αποθήκευσης υγρής σόδας, δ) Δεξαμενή αποθήκευσης θειϊκού οξέος.

  • Βιομηχανίες ενεργειακών δραστηριοτήτων: Εγκαταστάσεις καύσης με θερμική ισχύ καύσης μεγαλύτερη των 50 ΜW – Παραγωγή ατμού σε λέβητες 228 ΜWth.

  • Διαχείριση αποβλήτων: Συστοιχία στεγανοποιημένων λεκανών διάθεσης φθοριούχων, σοδούχων στερεών αποβλήτων και συλλογή των εκπλυμμάτων τους.

  • Παραγωγή ανοδικών ηλεκτροδίων από πίσσα και κωκ με πύρωση σε φούρνο.

  • Υδραυλικά έργα: α) Γεωτρήσεις για την παροχή νερού για την λειτουργία των εγκαταστάσεων με ετήσια υπόγεια άντληση >5.000.000  m3. β) Αντιπλημμυρικό κανάλι με διατομή διαμορφωμένη από συρματοκιβώτια ή πέτρα ή σκυρόδεμα.

  • Λιμενικά έργα: Λιμενικές εγκαταστάσεις όπου προσεγγίζουν σκάφη συνολικής χωρητικότητας >10.000 τόνων ενώ εκτελούνται εργασίες εκφόρτωσης καυσίμων (μαζούτ) και χημικών ουσιών (σοδα).

2.2.2. Ο Σταθμός Συμπαραγωγής Ηλεκτρικής – Θερμικής Ενέργειας (334 MW) – ΣΗΘ


Η μονάδα «Συμπαραγωγής Ηλεκτρικής – Θερμικής Ενέργειας (334 MW) – ΣΗΘ» βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα του βιομηχανικού συγκροτήματος της ΑτΕ (Εικ. 2). Ο ΣΗΘ καλύπτει πλήρως τις θερμικές ανάγκες του βιομηχανικού συγκροτήματος της ΑτΕ, τόσο στις σημερινές όσο και στις σχεδιαζομενες μελλοντικές συνθήκες λειτουργίας, ενώ δύναται να καλύψει και τις ηλεκτρικές ανάγκες του.


Η ενέργεια παράγεται από δυο μονάδες αεροστροβίλων – γεννητριών (Α και Β σειρές) και μιας μονάδας ατμοστροβίλου – γεννήτριας (σειρά Γ). Η κάθε αεροστρόβιλος γεννήτρια (παράγει ονομαστική ισχύ  125 MWe), καταναλώνει φυσικό αέριο περίπου 395.000 τόνους ετησίως, με εκτιμούμενη παραγόμενη θερμική ενέργεια 1.350 GWHth/έτος, και εκτιμούμενη ηλεκτρική ενέργεια 920  GWHe/έτος (βαθμός απόδοσης περίπου 65%). Η ατμοστρόβιλος γεννήτρια (παράγει ονομαστική ισχύ  84 MWe), καταναλώνει φυσικό αέριο (και πετρέλαιο σε περίπτωση έλλειψης φυσικού αερίου) περίπου 60.500 τόνους ετησίως, με εκτιμούμενη παραγόμενη θερμική ενέργεια 150 GWHth/έτος, και εκτιμούμενη ηλεκτρική ενέργεια 440  GWHe/έτος (βαθμός απόδοσης επίσης περίπου 65%)


Συνολικά έχουμε ονομαστική ηλεκτρική ισχύ 334 MWe, ετήσια κατανάλωση καυσίμου (φυσικό αέριο) περίπου 495.000 τόνους (666 Χ 106 Nm3) με κατώτερη θερμογόνο δύναμη (ΚΘΔ) 8.900 kcal/Nm3.


 


2.2.3. Η σχεδιαζόμενη μονάδα του Ανεξάρτητου Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ)


Ο Ανεξάρτητος Σταθμός Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ) θα εγκατασταθεί εντός του


εργοστασιακού χώρου της ΑτΕ, δίπλα στον ΣΗΘ, σε συνολική επιφάνεια που ανέρχεται σε 22,5 περίπου στρέμματα. Ο χώρος εγκατάστασης, δηλαδή θα είναι ενταγμένος χωροταξικά στο εργοστάσιο, με αντίστοιχη συμπλήρωση των αναγκαίων υποδομών (αντιπλημμυρικά έργα κλπ) και φαίνεται στον χάρτη  της Εικ. 3.


Τα βασικά χαρακτηριστικά λειτουργίας του Ανεξάρτητου Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής περιληπτικά είναι τα ακόλουθα. Η προτεινόμενη τεχνολογία ηλεκτροπαραγωγής είναι η καύση φυσικού αερίου σε συνδυασμένο κύκλο (ΣΚ) και ο σταθμός παραγωγής θα αποτελείται από:



  • Έναν αεριοστρόβιλο ονομαστικής ισχύος 265 MW.

  • Ένα λέβητα ανάκτησης θερμότητας καυσαερίων.


  • Έναν ατμοστρόβιλο των 147 MW.

  • Σύστημα διαχείρισης ατμοηλεκτρικού κύκλου.

  •  Συστοιχία πύργων ψύξεως με θαλασσινό νερό.

  • Περιφερειακά συστήματα μονάδας..

  • Μετασχηματιστή ανύψωσης τάσεως.

 


 


 


Εικ. 3: Ένταξη της μονάδας του Ανεξάρτητου Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής  ΑΣΗ στον ευρύτερο χώρο του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας ΑτΕ. (Χάρτης από την μελέτη του ΕΜΠ, 2007)


 


Η παραγωγική διαδικασία περιλαμβάνει δύο στάδια. Στο πρώτο στάδιο, η ηλεκτροπαραγωγή λαμβάνει χώρα στον αεριοστρόβιλο με τα θερμά καυσαέρια από την καύση του φυσικού αερίου, τα οποία οδηγούνται στον λέβητα ανάκτησης θερμότητας για την παραγωγή ατμού. Στο δεύτερο στάδιο, ο ατμός οδηγείται στον ατμοστρόβιλο για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το τμήμα αυτό του σταθμού θα ψύχεται με θαλασσινό νερό. Η ετήσια παραγωγή του σταθμού σε πλήρη ανάπτυξη αναμένεται να είναι στα επίπεδα των 2.600 GWh και η λειτουργία του σταθμού σε ομαλές συνθήκες θα βασίζεται αποκλειστικά στην καύση φυσικού αερίου (θα καταναλώνει περί τα 455 εκατ. Νm3).


Προβλέπεται καύση πετρελαίου (diesel) μόνο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, όταν η τροφοδοσία με φυσικό αέριο είναι προβληματική.


 


2.2.4. Η σχεδιαζόμενη μονάδα του Θερμοηλεκτρικού Σταθμού  (ΘΗΣΑ)


 


Σύμφωνα με την ΑτΕ, ο Θερμοηλεκτρικός Σταθμός (ΘΗΣΑ) αποτελεί ένα σύστημα παραγωγής ενέργειας από λιθάνθρακα, ισχύος 600 MW, με υπερκρίσιμο κύκλο ατμού.


Ένα εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας από λιθάνθρακα χρειάζεται την πρώτη αυτή ύλη που θα μεταφέρεται με πλοία [αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να έρχεται στην περιοχή ένα πλοίο των 120.000 τόνων κάθε μήνα (1.400.000 τόνοι ετησίως)]. Μετά την εκφόρτωσή του, ο άνθρακας θα πρέπει να αποθηκευτεί σε μια περιοχή («αυλή») στην οποία θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα αποθεματικό 700.000 τόνων.


Ο άνθρακας θα πρέπει να κονιορτοποιηθεί και να περάσει θερμός αέρας για να τον στεγνώσει, ώστε να είναι έτοιμος για τον θάλαμο καύσης, όπου καίγεται (άνθρακας, αέρας, φυσικό αέριο ή πετρέλαιο).


Στην περίπτωση του «υπερκρίσιμου καυστήρα», όπως στην περίπτωση του ΘΗΣΑ, το νερό μέσα στον καυστήρα δεν γίνεται ατμός (είναι σε κατάσταση πίεσης και θερμοκρασίας που δεν γίνονται φυσαλίδες στο νερό), αλλά παρατηρείται μια σταδιακή μείωση της πυκνότητας του όταν διέρχεται από τις τουρμπίνες. Ουσιαστικά, στην υπερκρίσιμη φάση του νερού, η πυκνότητα της αέριας και της υγράς φάσης εξισώνονται και οι βασικές διαφορές μεταξύ υγρών και αερίων εκμηδενίζονται δημιουργώντας μία φάση (την υπερκρίσιμη). Η μέθοδος αυτή επιλέγεται γιατί οι αποδόσεις των εργοστασίων αυτών έχουν σαφώς καλύτερη απόδοση.  


Στο στάδιο ψύξης ο ατμός από τον ατμοστρόβιλο ψύχεται σε νερό. Η ψύξη γίνεται με ροή κρύου θαλασσινού νερού πάνω από τους σωλήνες του ατμού για να επανέλθει στην υγρή μορφή.


 


 




3. Οι εκπομπές παραπροϊόντων στο περιβάλλον από την λειτουργία των  υφιστάμενων εργοστασιακών συγκροτημάτων και εκτίμηση των εκπομπών των σχεδιαζόμενων μονάδων– Συνοπτική παρουσίαση


 


3.1. Παραπροϊόντα στο περιβάλλον από την βιομηχανική δραστηριότητα παραγωγής αλουμίνας από βωξίτη και αλουμινίου από αλουμίνα


3.1.1. Αέριες και σωματιδιακές εκπομπές


Παραγωγή  διοξειδίου του άνθρακα (CO2): Οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις της ΑτΕ παράγουν διοξείδιο του άνθρακα από τις διεργασίες καύσης αλλά και από χημικές διεργασίες. Στοιχεία για τις πηγές εκπομπών διοξειδίου του άνθρακά ανά είδος διεργασίας και οι ποσότητες εκφρασμένες σε τόνους για τα έτη 2004, 2005 και 2006 περιλαμβάνονται στην ΜΠΕ (2007), που έχει εκπονηθεί από την ίδια την εταιρεία. Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα προέρχονται από την καύση μαζούτ και πετρελαίου, από την πύρωση ασβεστολίθων και από τα ηλεκτρόδια της ηλεκτρόλυσης. Το σύνολο των ετήσιων εκπομπών σε διοξείδιο του άνθρακά για το έτος 2006 ανέρχεται, σύμφωνα με την ΜΠΕ (20070, σε περίπου ένα εκατομμύριο τόνους.


 


Παραγωγή Διοξειδίου του Θείου: Στο εργοστάσιο αλουμίνας-αλουμινίου, η κύρια πηγή για την παραγωγή διοξειδίου του θείου είναι η καύση. Η κατανάλωση των ανοδικών ηλεκτροδίων στις λεκάνες της ηλεκτρόλυσης αποτελεί επίσης μια πηγή εκπομπής διοξειδίου του θείου. Το σύνολο των ετήσιων εκπομπών σε διοξείδιο του θείου για το έτος 2006 ανέρχεται, σύμφωνα με την ΜΠΕ (2007),  σε περίπου 16.140  τόνους.


 


Παραγωγή οξειδίων του Αζώτου: Στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου τα οξείδια του αζώτου εκπέμπονται στην ατμόσφαιρα κυρίως από την καύση του μαζούτ και δευτερευόντως από την κατανάλωση ανόδων. Το σύνολο των ετήσιων εκπομπών σε οξείδια του αζώτου για το έτος 2006 ανέρχεται, σύμφωνα με την ΜΠΕ (2007), σε περίπου 1.388  τόνους


 


Παραγωγή PFC’s (CF4 – C2F6): Εκπομπές PFC’s (CF4 – C2F6) στα εργοστάσια της ΑτΕ συμβαίνουν στις εγκαταστάσεις της ηλεκτρόλυσης (ηλεκτρονικά κελιά). Δημιουργείται ηλεκτροχημική εκφόρτιση των ιόντων φθορίου στην άνοδο και σχηματίζονται CF4 – C2F6. Οι ενώσεις αυτές είναι εξαιρετικά σταθερές και χημικά αδρανείς. Δεν υδρολύονται σε συνήθη θερμοκρασία και δεν κατακρατούνται από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας των εκπομπών της λεκάνης. Το σύνολο των ετήσιων εκπομπών σε PFC’s  για το έτος 2006 ανέρχεται, σύμφωνα με την ΜΠΕ (2007),  σε περίπου 10.549  τόνους (9,59 τόνοι CF4 και 0,959 τόνοι C2F6)


 


Παραγωγή φθορίου: Οι εκπομπές φθορίου σε αέρια και σωματιδιακή μορφή προέρχονται από την παραγωγική διαδικασία της ηλεκτρόλυσης της αλουμίνας όπου χρησιμοποιείται σαν καταλύτης τήγμα ανόργανων φθοριούχων ενώσεων. Το σύνολο των ετήσιων εκπομπών σε Φθόριο  για το έτος 2006 ανέρχεται, σύμφωνα με την ΜΠΕ(2007),  σε περίπου 272 τόνους. Στην ΜΠΕ υπάρχουν επίσης και στατιστικές μετρήσεις φθορίου στην ατμόσφαιρα (μg/εβδομάδα) για τα έτη 1998-2006. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρατηρείται ανίχνευση φθορίου στην ατμόσφαιρα ακόμη και σε απόσταση >8 km προς τα ανατολικά του βιομηχανικού συγκροτήματος. Είναι εμφανές ότι αυτό οφείλεται στο τοπικά επικρατούν ανεμολογικό καθεστώς της περιοχής.


 


Παραγωγή σκόνης: Οι εκπομπές σκόνης στο εργοστάσιο προέρχονται από:



  • Την φθοριωμένη αλουμίνα και το κρυολιθικό λουτρό, κατά την παραγωγική διαδικασία της ηλεκτρόλυσης και τις περιφερειακές εγκαταστάσεις. Η συνολική εκπομπή ανέρχεται σε 30-36 kg/h περίπου.

  • Την τέφρα, από την καύση του μαζούτ στον λέβητα λαδιού του πύργου ανθρακοπολτού και τους φούρνους χυτηρίου.

  • Την άνυδρη αλουμίνα, από τις καμινάδες των φούρνων διαπύρωσης αλουμίνας και των συστημάτων αποκονίωσης, τόσο στους αποθηκευτικούς χώρους όσο και κατά τη διακίνησή της.

  • Τον άνθρακα (κωκ – σκόνη ψημένων ανόδων), από την καμινάδα του φούρνου ανόδων και των συστημάτων αποκονίωσης των εγκαταστάσεων του εργοστασίου ανόδων.

  • Τον ασβέστη – ασβεστόλιθο, από την καμινάδα του φούρνου ασβέστη και τις εγκαταστάσεις αποκονίωσης των σιλό ασβέστη όσο και κατά την διακίνησή τους.

  • Τον βωξίτη, από τον χώρο αποθήκευσης.

Η συνολική εκπομπή σκόνης δεν είναι σταθερή αλλά εξαρτάται από την ποιότητα των διακινούμενων υλικών, την κατάσταση των εγκαταστάσεων και τον άνεμο. Γι’ αυτό δεν γίνονται από το εργοστάσιο μετρήσεις εκπομπών σωματιδίων στις σημειακές πηγές, αλλά πραγματοποιούνται δειγματοληψίες και προσδιορισμός της συγκέντρωσης των Πολυκυκλικών Αρωματικών Υδρογονανθράκων(ΠΑΥ)(ΡΑΗ) σε σωματίδια σκόνης ΡΜ10, που θεωρούνται εισπνεύσιμα από τον άνθρωπο, σε σημεία και με συχνότητα που καθορίζονται από το εργοστάσιο.


 


Παραγωγή Πολυκυκλικών Αρωματικών Υδρογονανθράκων: Στην ΜΠΕ (2007) αναφέρονται τα εξής: Οι ωμές άνοδοι περιέχουν περίπου 14% πίσσα, η οποία αποτελείται από 55% άνθρακα και 45% πτητικά συστατικά, ένα μέρος των οποίων αποστάζεται και καίγεται στον κλίβανο. Από τα πτητικά της πίσσας το μέρος που δεν έχει καεί αποτελεί το βαρύ κλάσμα των Πολυκυκλικών Αρωματικών Υδρογονανθράκων (ΠΑΥ)(ΡΑΗ), από τους οποίους ορισμένοι θεωρούνται ύποπτοι καρκινογένεσης (βενζοανθρακένιο, βενζο Κ και βενζο Β, φλουορανθένιο, κλπ).


 


3.1.2. Υγρά απόβλητα


Τα υγρά απόβλητα του εργοστασίου παράγονται από τις παρακάτω μονάδες ή διεργασίες:



  • Πλύση – Ψύξη Εγκαταστάσεων: Προέρχονται από το πλύσιμο των εγκαταστάσεων ή συσκευών των διάφορων συνεργείων, από υδρόψυκτες εγκαταστάσεις ανοικτού κυκλώματος και από όμβρια νερά.

  • Ψυκτικό Κύκλωμα Χυτηρίου: Πρόκειται για υφάλμυρο νερό που χρησιμοποιείται στην απαγωγή θερμότητας από το νερό του κλειστού κυκλώματος της στερεοποίησης των διαφόρων κραμάτων στο χυτήριο.

  • Καθαρισμός Εναλλακτών Θερμότητας: Πρόκειται για διάλυμα νιτρικού οξέος από τον καθαρισμό των εναλλακτών θερμότητας. Τα απόβλητα αυτά ανέρχονται σε 600m3 περίπου ετησίως και εισέρχονται στο δίκτυο των πλυντηρίων.

Στην ΜΠΕ (2007) αναφέρεται ότι η μέση ποσότητα των υγρών αποβλήτων που συγκεντρώθηκε στις δεξαμενές πρωτοβάθμιας επεξεργασίας από τις δραστηριότητες του εργοστασίου αλουμινίου-αλουμίνας για το διάστημα 200-2006, ανήλθε σε 71m3/hr. Η περιεκτικότητα σε αιωρούμενα στερεά των εισερχομένων λυμάτων κυμαίνεται από 500 έως 1000mg/l, ενώ η περιεκτικότητα σε υδρογονάνθρακες κυμαίνεται στο εύρος 50-100mg/l.


 


3.1.3. Κατάλοιπα βωξίτη


Τα κατάλοιπα βωξίτη προέρχονται από ένα αιώρημα αδρανών συστατικών του βωξίτη, ύστερα από την διαλυτοποίηση του Al2O3, που όταν καθιζάνουν στις δεξαμενές  καθίζησης σχηματίζουν μία ερυθροκαφετίζουσα λάσπη, λόγω της μεγάλης συγκέντρωσης των οξειδίων του σιδήρου. Τα στερεά αυτά κατάλοιπα πλένονται σε πλυντήρια πέντε βαθμίδων. Από την τελευταία βαθμίδα απομακρύνονται με τη μορφή παχύρρευστης λάσπης διέρχονται από κόσκινο 500 μm (αραιώνονται με νερό ώστε να διευκολυνθεί η άντληση) και διοχετεύονται στη θάλασσα, στον κόλπο της Αντίκυρας με υποθαλάσσιο αγωγό σε βάθος 110m και απόσταση από την ακτή 2200m. Πρόκειται για το κύριο απόβλητο της μονάδας παραγωγής αλουμίνας, το οποίο απομακρύνεται με την μορφή αιωρήματος (400-500 gr/l) γνωστού ως ερυθρά ιλύς. Τα κατάλοιπα βωξίτη είναι ένα λεπτόκοκκο υλικό με μέση διάμετρο κόκκων <10 μm, που αποτελείται κυρίως από ενώσεις οξειδίων του σιδήρου, του αλουμινίου, του ασβεστίου και περιέχει μικρές ποσότητες ενώσεων οξειδίων του πυριτίου, του τιτανίου, του νατρίου.


Στην ΜΠΕ (2007) αναφέρεται ότι η επιλογή της διάθεσης των καταλοίπων βωξίτη στην θάλασσα βασίστηκε στο γεγονός ότι οι φυσικοχημικές τους ιδιότητες και η προέλευσή τους ήταν συγκρίσιμη με εκείνη των ιζημάτων της Μεσογείου ή της ιλύος που βρίσκεται στον πυθμένα της Μεσογείου.


 


3.1.4. Στερεά απόβλητα  


Στερεά απόβλητα παράγονται σε όλα ανεξαιρέτως τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας.  Σύμφωνα με την ΜΠΕ (2007) το 2006 η παραγωγή στερεών αποβλήτων ανήλθε σε περίπου 105.000 τόνους. Οι ποσότητες των επικίνδυνων αποβλήτων, που παρήχθησαν το 2006 ανήλθαν σε σχεδόν 16.000 τόνους και από αυτές οι 12.212 τόνοι αποτέθηκαν στους χώρους του εργοστασίου.


Από περιβαλλοντική σκοπιά ενδιαφέρον έχουν τα επικίνδυνα απόβλητα, οι μεγαλύτερες αναλογίες των οποίων καταλαμβάνονται από δύο κατηγορίες: τα σοδούχα απόβλητα και τα φθοριούχα απόβλητα.



  • Τα σοδούχα απόβλητα αφορούν παχύρρευστα αιωρήματα βωξίτη (λάσπες) με υψηλή περιεκτικότητα σε καυστικό νάτριο ή και υλικά εμποτισμένα και περιλαμβάνουν: κρούστες – λάσπες καθιζητήρων – πλυντηρίων, κρούστες αυτόκλειστων, λάσπες βωξίτη από την άλεση, κρούστες διάσπασης, φιλτρόπανα λευκής διήθησης.

Στο μεγαλύτερο μέρος τους τα σοδούχα συλλέγονται από τα σημεία παραγωγής τους χύδην και μεταφέρονται στους στεγανοποιημένους χώρους οριστικής διάθεσης.



  • Τα φθοριούχα απόβλητα αφορούν το σύνολο των υλικών κατασκευής μιας λεκάνης ηλεκτρόλυσης μετά το πέρας της λειτουργίας της και περιλαμβάνουν: μονωτικά τούβλα λεκανών, λάσπη κτισίματος λεκανών, πυρίμαχα τούβλα λεκανών, τσιμέντο πυρίμαχο, καθοδικά ηλεκτρόδια, ανθρακοπολτός, σκόνες ατσαλοβολής ανοδικών ηλεκτροδίων, σακόφιλτρα εγκατάστασης επεξεργασίας αερίων ηλεκτρόλυσης, συσκευασίες πάστας στεγανοποίησης, φθοριούχου αργιλίου κλπ

 


 


3.2. Παραπροϊόντα στο περιβάλλον από την λειτουργία του Σταθμού Συμπαραγωγής Ηλεκτρικής – Θερμικής Ενέργειας (334 MW) – ΣΗΘ


Οι εκπομπές αερίων από την λειτουργία του σταθμού, που προέρχονται από την κατανάλωση 495.000 τόνων φυσικού αερίου, φαίνονται στον επόμενο πίνακα


 
















Εκπομπές  SO2 (για χρήση φυσικού αερίου)


79 t/y


Εκπομπές   NOx (για χρήση φυσικού αερίου)


1.098 t/y


Εκπομπές   CO2 (για χρήση φυσικού αερίου)


1.343.485 t/y


Εκπομπές σωματιδίων (για χρήση φυσικού αερίου)


0 t/y


 


            Αν με την λειτουργία του «Σταθμού Συμπαραγωγής Ηλεκτρικής – Θερμικής Ενέργειας» καταργηθεί η λειτουργία του υφιστάμενου «Τμήματος Ενέργειας» (ισχύος 228 MW), το οποίο καταναλώνει ετησίως περίπου 139.000 τόνους μαζούτ, θα υπάρξει σχετική βελτίωση των αέριων εκπομπών σε ότι αφορά στις εκπομπές του  διοξειδίου  του θείου και των σωματιδίων.   


 


Τα υγρά απόβλητα είναι α) απόβλητα επεξεργασίας νερού, β) λιπαντικά έλαια, γ) αστικά λύματα.


Σημαντικό πρόβλημα που σχετίζεται με την χρήση υγρών είναι η χρήση θαλασσινού ύδατος ως υγρού ψύξης [υπάρχει η υπ αριθμ Φ42/11/72 13-01-2005 έγκριση μελέτης]. H χρήση νερού από τη θάλασσα για την ψύξη της μονάδας ανέρχεται περίπου στα 22.000m3/h (16.700-18.000 m3/h προς τον συμπυκνωτή και 1.270-3.810m3/h προς την βοηθητική) κατά την κανονική λειτουργία των εγκαταστάσεων). Το 85% του νερού αυτού χρησιμοποιείται για την ψύξη του συμπυκνωτή της ατμογεννήτριας. Το υπόλοιπο 15% ψύχει κλειστό κύκλωμα νερού για τις άλλες ανάγκες του σταθμού συμπαραγωγής (ψυγεία αέρα εισόδου αεριοστροβίλων, αντλίες, βοηθητικά ατμοστροβίλου, δειγματοληψίες κλπ). Η απόληψη του θαλάσσιου νερού γίνεται μέσω αντλιοστασίου, το οποίο έχει  εγκατασταθεί στη ζώνη του αιγιαλού σε συνέχεια των λιμενικών εγκαταστάσεων. Μετά την ψύξη της μονάδας, η απόρριψή του γίνεται μέσω αγωγού απευθείας στην θάλασσα, σε απόσταση 30m από την ακτή (Εικ. 4). Η θερμοκρασία του νερού κατά την απόληψη κυμαίνεται από 14 – 24 oC και κατά την απόρριψη από 24 – 34o C ανάλογα με την εποχή.


 


Η απολύμανσή του γίνεται με την χρήση της ουσίας MEXEL με κατανάλωση 5 ppm ανά 30’.


Η χρήση του θαλασσινού νερού ως υγρού ψύξης σε ανοιχτό κύκλωμα έχει δυο σημαντικές επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον: α) την θερμική ρύπανση, β) την επιβάρυνση με υπολείμματα της απολυμαντικής ουσίας ΜΕΧΕL. Ακόμη δεν διατίθενται μετρήσεις για τις επιπτώσεις αυτές στο θαλάσσιο σύστημα του Όρμου της Αντίκυρας.


 


Η λειτουργία του ΣΗΘ δεν συνδέεται με παραγωγή στερεών αποβλήτων.


 


 


Εικ. 4: Απόρριψη του ύδατος ψύξης της μονάδας μέσω αγωγού απευθείας στην θάλασσα, σε απόσταση 30m από την ακτή (Λήψη Αναγνώστου 14 Σεπτεμβρίου 2008)


 


3.3. Εκτίμηση της παραγωγής παραπροϊόντων από την σχεδιαζόμενη μονάδα του Ανεξάρτητου Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ)


 


Εκπομπές Αερίων: Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας «ΑτΕ» από την έκθεση του ΕΜΠ (2007) οι αέρια ρύποι που θα προέλθουν από την καύση του φυσικού αερίου στον αεριοστρόβιλο και στον λέβητα ανάκτησης θερμότητας (καυσαέρια) θα είναι κυρίως οξείδια του αζώτου και μονοξείδιο του άνθρακα (σε πολύ μικρές ποσότητες). Οι ρύποι αυτοί αποτελούν το 0,05% του συνολικών εκπομπών, αφού ο βασικός όγκος καυσαερίων είναι το άζωτο (72%), το οξυγόνο (περίπου 3%), το διοξείδιο του άνθρακα (περίπου 10%) και οι υδρατμοί. Στον Πίνακα που ακολουθεί   παρουσιάζεται ο υπολογισμός των εκπομπών SO2 και NOx κατά τη λειτουργία του Ανεξάρτητου Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ).


 


 
















Συνολική ονομαστική ηλεκτρική ισχύς  


412 ΜWe


Είδος καυσίμου


Φυσικό αέριο


Εκπομπές SO2 από το φυσικό αέριο στις καμινάδες


85 t/y


Εκπομπές ΝΟx στις καμινάδες


1.179 t/y


 


Υγρά Απόβλητα: Από τη λειτουργία του Ανεξάρτητου Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής (ΑΣΗ) παράγονται τα εξής υγρά απόβλητα:


Χημικά Απόβλητα, τα οποία προέρχονται από:



  • την αναγέννηση των ρητινών του συστήματος απιονισμού του πόσιμου νερού.

  • τις λειτουργίες στους χώρους του αεροστρόβιλου, του ατμοστρόβιλου, του συστήματος προσθήκης χημικών και τις δεξαμενές αποθήκευσης των χημικών.

  • τον καθαρισμό της επιφάνειας των εναλλακτών θερμότητας

Ελαιώδη Απόβλητα, τα οποία προέρχονται από:



  • το μηχανοστάσιο και το λεβητοστάσιο (διαρροές από λιπαντικά λάδια, λάδια μετασχηματιστών και καύσιμο ντίζελ καθώς και από τους καθαρισμούς των παραπάνω χώρων, από βρόχινο νερό και νερό πυρασφάλειας).

  • τις δεξαμενές πετρελαίου, το αντλιοστάσιο πετρελαίου, το χώρο εγκατάστασης των μετασχηματιστών (από διαρροές, βρόχινο νερό και νερό πυρόσβεσης).

Αστικά Λύματα,


Όμβρια Ύδατα, που μπορούν να αντιμετωπιστούν όπως και από τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις του εργοστασίου.


Τα υγρά απόβλητα που θα παράγει η ΑΣΗ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Εταιρείας (ΕΜΠ, 2007), δεν αναμένεται να δημιουργήσουν περιβαλλοντικά προβλήματα, εξαιτίας τόσο της μικρής τους ποσότητας όσο και του υπάρχοντος συστήματος διαχείρισής τους


 


Στερεά Απόβλητα: Τα στερεά απόβλητα από τη λειτουργία του ΑΣΗ προβλέπεται να είναι τα εξής:



  • Χρησιμοποιημένα Ορυκτέλαια και τα κατάλοιπα, που προέρχονται από τον ελαιοδιαχωριστή.

  • Χρησιμοποιημένες Ρητίνες, που προέρχονται από την επεξεργασία νερού.

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΕΜΠ (2007) η λειτουργία της μονάδος θα παράγει μικρές ποσότητες στερεών αποβλήτων και έχουν προβλεφθεί από την «ΑτΕ» τα κατάλληλα μέτρα για την διαχείριση και ασφαλή τους διάθεση


 


3.4. Εκτίμηση της παραγωγής παραπροϊόντων από την σχεδιαζόμενη μονάδα του Θερμοηλεκτρικού Σταθμού  (ΘΗΣΑ)


Αέριες Εκπομπές: Οι αέριες εκπομπές αποτελούν την κυριότερη μορφή ρύπων. Οι αέριοι ρύποι που θα προέλθουν από την καύση του άνθρακα στον θάλαμο καύσης θα είναι κυρίως τα οξείδια του αζώτου (NOx) και το διοξείδιο του θείου (SO2) καθώς επίσης το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), τα σωματίδια, ο καπνός και το σύνολο των ακαύστων υδρογονανθράκων. Επιπλέον, θα υπάρχουν και εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (της τάξεως των 3 εκ. τόνων ετησίως) οι οποίες ως ρύπος θα συμβάλλει στις συνολικές εθνικές εκπομπές (η Ελλάδα έχει αναλάβει την υποχρέωση να μειώσει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου κατά 20%).



  • Οξείδια του Αζώτου: Κατά τη λειτουργία της μονάδας θα παράγονται οξείδια του αζώτου από το συνδυασμό του αζώτου και του οξυγόνου στον αέρα.

  • Διοξείδιο του Θείου: Το διοξείδιο του θείου παράγεται από την οξείδωση του θείου που περιέχεται στον άνθρακα με το οξυγόνο του αέρα καύσης.

  • Σωματίδια: Κατά τη λειτουργία του ΘHΣΑ αναμένονται εκπομπές σωματιδίων από σχετικά πολλές δραστηριότητες [α) εκφόρτωση, μεταφορά και αποθήκευση  άνθρακα περίπου 700.000 τόνους το χρόνο, β) μεταφορά ασβεστόλιθου, περίπου 45.000 τόνους το χρόνο, γ) θραύση και κονιορτοποίηση του άνθρακα, δ) απόθεση στερεών αποβλήτων (περίπου 205.000 τόνοι στάχτης και γύψου το χρόνο), ε) απόθεση της τέφρας].

  • Καπνός: Σύμφωνα με την ΑτΕ, σε κανονικές συνθήκες λειτουργίας της μονάδας δεν θα παράγεται καπνός, με την έννοια που έχει η παράμετρος αυτή ως παράγοντας ρύπανσης.

 


Οι υπολογιζόμενες εκπομπές ρύπων στην μελέτη του ΕΜΠ (2007) φαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί.


 
















Συνολική ονομαστική ηλεκτρική ισχύς


600 ΜWe


Είδος καυσίμου


Λιθάνθρακας


Εκπομπές SO2 από το φυσικό αέριο στις καμινάδες


7481 t/y


Εκπομπές ΝΟx στις καμινάδες


3740 t/y


 


Υγρά Απόβλητα: Για τη μονάδα ΘΗΣΑ, οι αναμενόμενες πηγές υγρών αποβλήτων (όπως αυτές αναφέρονται στην έκθεση του ΕΜΠ) είναι:



  • Απόβλητα Δευτερεύοντος Κυκλώματος Ψύξης,

  • Απόβλητα από Χημικό Καθαρισμό Κυκλώματος Νερού – Ατμού

  • Απόβλητα Αναγέννησης Ρητινών 

  • Ελαιώδη Απόβλητα από Καθαρισμούς Χώρων

  • Διαρροές Δεξαμενών Χημικών Ουσιών – Διαρροές Ελαίων

  • Μεταχειρισμένα Ορυκτέλαια και Λιπαντικά

  • Αστικά Λύματα

Στο στάδιο ψύξης ο ατμός από τον ατμοστρόβιλο ψύχεται σε νερό. Η ψύξη γίνεται με ροή κρύου θαλασσινού νερού πάνω από τους σωλήνες του ατμού για να επανέλθει στην υγρή μορφή. H απόληψη 60.000 m3/h θαλάσσιου νερού θα δημιουργήσουν προβλήματα θερμικής ρύπανσης στον παράκτιο χώρο.  


 


Στερεά Απόβλητα: Τα στερεά απόβλητα που θα παράγονται από τον ΘΗΣΑ, από περιβαλλοντική σκοπιά μπορούν να ταξινομηθούν σε δυο κατηγορίες. Στην πρώτη ανήκουν η τέφρα και ο γύψος και στη δεύτερη τα υπόλοιπα, που προκύπτουν από τις υποστηρικτικές διεργασίες της παραγωγικής διαδικασίας.



  • Τέφρα: Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑτΕ (ΕΜΠ, 2007), η στάχτη που θα παράγεται από την λειτουργία του ΘΗΣΑ εκτιμάται σε 130.000 τόνους το χρόνο.

  • Γύψος: Επίσης σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑτΕ, το σύστημα αποθείωσης υγρού τύπου με βάση τον ασβεστόλιθο (ανθρακικό ασβέστιο, CaCO3) θα δίνει ως προϊόν λάσπη (sludge) και γύψο, που θα είναι περίπου 75.000 τόνοι το χρόνο.

  • Προϊόντα Αποσκλήρυνσης: Από το συγκρότημα αποσκλήρυνσης του δευτερεύοντος κυκλώματος ψύξης.

  • Αστικά, Βιομηχανικά Λύματα και Απορρίμματα



4. Ανίχνευση και επίπεδα ρύπων στον χερσαίο και παράκτιο χώρο – Συσσώρευση ρύπων στο έδαφος και στα παράκτια ιζήματα


4.1. Η στρατηγική δειγματοληψίας και οι αναλυτικές τεχνικές.


            Λαμβάνοντας υπόψη από την μια μεριά το ιστορικό λειτουργίας του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας, της εκπομπής ρύπων από αυτό αλλά και τις φυσικές ιδιαιτερότητες της περιοχής, και από την άλλη τα διαθέσιμα για την δειγματοληψία μέσα έγινε σχεδιασμός δειγματοληψίας εδαφών στις θέσεις που απεικονίζονται στην Εικ. 5, τα στίγματα των οποίων θέσεων φαίνονται στον Πίνακα 1.








 


 


Εικ. 5: (Επάνω) Χάρτης που δείχνει τις θέσεις που έγινε δειγματοληψία εδαφών στην ευρύτερη περιοχή των εγκαταστάσεων της εταιρείας «Αλουμίνιον της Ελλάδος». (Κάτω) Λεπτομέρεια του προηγούμενου χάρτη, που δείχνει τα δείγματα εδάφους, που πάρθηκαν ανατολικά των εγκαταστάσεων του βιομηχανικού συγκροτήματος. 


 


Πίνακας 1: Στοιχεία θέσεων δειγματοληψίας εδάφους στην ευρύτερη περιοχή λειτουργίας του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «Αλουμίνιο της Ελλάδος»
























































































 


Δείγμα


 


Γεωγραφικό


πλάτος / μήκος


 


Ύψος σε μέτρα


 


Παρατηρήσεις


Απόσταση (γραμμή αέρος) και κατεύθυνση από το εργοστάσιο


ANK-01


38o 23.021 N


22o 37.835  E


112


 


 


Περιοχή γηπέδου Αντίκυρας, κοκκινόχωμα


5670 μέτρα ΒΔ


ANK-02


38o 21.669 N


22o 42.349 E


120


 


 


Περιοχή Κλεισούρας (Εργοστ), κοκκινόχωμα


1470 μέτρα Α


ANK-03


38o 21.651 N


22o 42.360 E


112


 


 


Περιοχή Κλεισούρας (Εργοστ), κοκκινόχωμα


1510 μέτρα Α


ANK-04


38o 22.613 N


22o 40.644 E


85


 


 


Περιοχή Αγ. Νικολάου (Εργοστ), κοκκινόχωμα


1980 μέτρα ΒΒΔ


ANK-05


38o 26.730 N


22o 41.245 E


365


 


 


Περιοχή βόρια του Διστόμου, κοκκινόχωμα


9370 μέτρα Β


ANT-ED 01


38o 21.072 N


22o 42.920 E


131


 


 


Περιοχή Κλεισούρας (Εργοστασ), κοκκινόχωμα


2430 μέτρα Α


ANT-ED 02


38o 20.883 N


22o 42.520 E


262


 


 


Περιοχή Σταυράκη (Εργοστασ), κοκκινόχωμα


3030 μέτρα ΑΝΑ


ANT-ED 03


38o 21.014 N


22o 42.229 E


201


 


 


Περιοχή Σταυράκη  (Εργοστασ), κοκκινόχωμα


2325 μέτρα ΝΑ


ANT-ED 04


38o 23.781 N


22o 45.503 E


354


 


 


Οροπέδιο Οσίου Λουκά , χώμα από καλλιεργούμενο χωράφι


7320 μέτρα ΑΒΑ


ANTED 05


38o 22.776 N


22o 45.940 E


485


 


 


Περιοχή δυτικά Κυριακίου, κοκκινόχωμα


7115 μέτρα ΑΒΑ


ANTED 06


38o 22.865 N


22o 48.578 E


780


 


 


 Όραχος (Α. Κυριακίου), χώμα από καλλιεργούμενο χωράφι


10900 μέτρα ΑΒΑ


ANTED 07


38o 23.579 N


22o 49.900 E


841


 


 


Περιοχή Κιάφας Ελικώνα, κοκκινόχωμα


12980 μέτρα ΑΒΑ


ANTED 08


38o 24.532 N


22o 50.032 E


372


 


 


Περιοχή ανατολικά Ανάληψης, κοκκινόχωμα


13770 μέτρα ΑΒΑ


 


            Η πλειοψηφία των δειγμάτων εδάφους έχουν ως γεωλογικό υπόβαθρο ασβεστολίθους της περιοχής. Μόνο δυο δείγματα πάρθηκαν από έδαφος οροπεδιακών προσχώσεων (Οροπέδιο Οσίου Λουκά, ANT-ED 04 και οροπέδιο Οράχου, ANT-ED 06).


           


Στο παράκτιο περιβάλλον έγινε δειγματοληψία ιζημάτων βυθού στις θέσεις, που απεικονίζονται στον χάρτη της Εικ. 6, τα στίγματα και τα βάθη των οποίων παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Οι δειγματοληψίες των θαλάσσιων δειγμάτων έγιναν με τη χρήση μικρού σκάφους από την Αντίκυρα, του σκάφους «ΠΟΣΕΙΔΩΝ Λ.Π.».


 


Εικ. 6: Χάρτης που δείχνει τις θέσεις που έγινε δειγματοληψία ιζημάτων στο παράκτιο σύστημα του Όρμου της Αντίκυρας. 


 


Πίνακας 2: Στοιχεία θέσεων δειγματοληψίας ιζημάτων στον παράκτιο χώρο του Όρμου της Αντίκυρας.




















































 


Δείγμα


 


Γεωγραφικό


πλάτος / μήκος


 


Βάθος σε μέτρα


 


Παρατηρήσεις


Απόσταση (γραμμή αέρος) και κατεύθυνση από το εργοστάσιο


ANTIZ 1


38o 22.651 N


22o 37.801 E


14


 


 


Γκρίζα αμμώδης ιλύς


 


5250 μέτρα ΔΒΔ


ANTIZ 2


38o 23.022 N


22o 38.937 E


23


 


 


Γκρίζα αμμώδης ιλύς


 


4.200 μέτρα ΒΔ


ANTIZ 3


38o 22.439 N


22o 40.558 E


23


 


Γκρίζα αμμώδης ιλύς


 


1800 μέτρα ΒΔ


ANTIZ 4a


38o 21.647 N


22o 40.984 E


20


 


Γκρίζα ιλύς, καφε-ερυθρίζουσα στην επιφάνεια (δείγμα a)


 


500 μέτρα Δ


ANTIZ 4b


38o 21.647 N


22o 40.984 E


20


 


Γκρίζα ιλύς (b υποεπιφανειακό δείγμα)


 


500 μέτρα Δ


ANTIZ 5


38o 20.750 N


22o 40.925 E


22


 


 


Γκρίζα αμμώδης ιλύς


 


1800 μέτρα Ν


ANTIZ 9


38o 21.695 N22o 37.060 E


21


 


 


Γκρίζα αμμώδης ιλύς


 


6000 μέτρα Δ


 


 


            Για την μέτρηση ανόργανων ρύπων στο έδαφος και στα ιζήματα έγιναν γεωχημικές αναλύσεις και προσδιορίστηκαν τόσο τα κύρια στοιχεία όσο και τα ιχνοστοιχεία στα δείγματα του εδάφους και των ιζημάτων. Χρησιμοποιήθηκε ο διαθέσιμος στα εργαστήρια του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών εξοπλισμός του Φθορισίμετρου Ακτίνων Χ. Στα δεδομένα έγιναν υπολογιστικές διορθώσεις στα θαλάσσια ιζήματα (όχι στα δείγματα εδαφών), ως προς την περιεκτικότητά τους σε αλάτι, που οφείλεται στην περιεκτικότητα των δειγμάτων σε θαλασσινό νερό. Για την καλύτερη σύγκριση των αποτελεσμάτων έγινε ομαλοποίηση των δεδομένων με δημιουργία λόγων με το στοιχείο Ζιρκόνιο και στην συνέχεια δημιουργήθηκαν δείκτες εμπλουτισμού, κυρίως για στοιχεία που χαρακτηρίζονται ως ρύποι, σύμφωνα με την καθιερωμένη μεθοδολογία στα εργαστήρια της Ανόργανης Γεωχημείας του Βιογεωχημικού Εργαστηρίου του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών.


 


            Για την μέτρηση των οργανικών ρύπων (Πολυκυκλικοί Αρωματικοί Υδρογονάνθρακες, ΠΑΥ) στα δείγματα του εδάφους και των ιζημάτων ακολουθήθηκε η μεθοδολογία που εφαρμόζεται στα εργαστήρια της Οργανικής Χημείας του Βιογεωχημικού Εργαστηρίου του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών και βασίζεται στις υποδείξεις του IOC. Ο τελικός προσδιορισμός  των ΠΑΥ έγινε με αέρια χρωματογραφία – φασματομετρία μαζών. Προσδιορίστηκαν συνολικά 26 ενώσεις. 


 




4.2. Ανόργανη γεωχημεία των δειγμάτων εδάφους και θαλασσίων ιζημάτων του παράκτιου χώρου


4.2.1. Ανόργανη γεωχημεία των δειγμάτων εδάφους


Τα κύρια στοιχεία: Στα δείγματα ANT ED-1  έως ANT ED-8 έγινε προσδιορισμός των κύριων στοιχείων και τα αποτελέσματα παρατίθενται στον Πίνακα 3.


 


Πίνακας 3: Περιεκτικότητα των δειγμάτων εδάφους σε κύρια στοιχεία


 



















































































































































 


L.O.I.*


SiO2


Al2O3


TiO2


Fe2O3


K2O


Na2O


CaO


MgO


P2O5


‘Αθροισμα


 Δείγμα


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


ANT ED-1


16.40


46.1


21.21


0.899


7.68


1.46


0.21


1.9


1.42


0.173


98.08


ANT ED-2


27.90


36.4


16.54


0.664


5.36


1.52


0.30


6.4


1.72


0.494


97.80


ANT ED-3


33.16


25.7


13.11


0.463


3.89


1.18


0.28


19.1


1.60


0.461


99.45


ANT ED-4


19.10


44.4


15.27


0.740


6.24


1.75


0.25


10.1


1.56


0.170


88.82


ANT ED-5


18.67


39.7


18.53


0.842


7.61


1.82


0.16


10.2


1.45


0.133


99.31


ANT ED-6


10.20


50.8


22.56


1.273


9.72


1.94


0.24


0.9


1.10


0.230


99.22


ANT ED-7


16.70


45.8


20.35


0.993


8.27


1.89


0.32


1.8


1.79


0.185


98.40


ANT ED-8


17.90


47.0


17.94


0.959


7.71


2.07


0.32


1.5


1.59


0.636


98.15


Δείγμα αναφοράς**


 


70.6


12.66


0.834


4.58


2.17


1.48


2.80


1.33


0.018


96.472


* L.O.I. (= Loss Of Ignition) Απώλεια πύρωσης


** Δείγμα αναφοράς: Εκφράζει τον μέσο όρο από αναλύσεις ενός μεγάλου αριθμού δειγμάτων εδάφους (από SALOMONS & FOERSTNER, 1984, Πίνακας 42 της σελ. 149, στήλη Soil)


 


            Στα αποτελέσματα αυτά, επειδή τα δείγματα είναι εδαφικά, δεν έγινε η διόρθωση ως προς τις περιεκτικότητες των δειγμάτων σε αλάτι. Στον ίδιο πίνακα υπάρχουν τα δεδομένα ενός δείγματος αναφοράς ( από SALOMONS & FOERSTNER, 1984, Πίνακας 42 της σελ. 149, στήλη Soil),   που εκφράζει τον μέσο όρο από αναλύσεις ενός μεγάλου αριθμού δειγμάτων εδάφους).  


 


            Επειδή τα δείγματα προέρχονται από εδάφη με ασβεστολιθικό γεωλογικό υπόστρωμα είναι φτωχότερα σε πυρίτιο (SiO2) από το δείγμα αναφοράς.  Με εξαίρεση το αλουμίνιο (Al2O3) και τον σίδηρο (Fe2O3), τα υπόλοιπα στοιχεία παρουσιάζουν συγκεντρώσεις κοντά στις συγκεντρώσεις των δειγμάτων αναφοράς.


 


            Συσχετίζοντας τις τιμές αλουμινίου με αυτές του σιδήρου, όπως και αυτές του αλουμινίου με τις αντίστοιχες του τιτανίου υπάρχει μια καλή συσχέτιση (Πίνακας 4). Αυτό μας επιτρέπει να δικαιολογήσουμε τις σχετικά αυξημένες τιμές των στοιχείων του αλουμινίου και του σιδήρου, οι οποίες πρέπει να οφείλονται τόσο στις σκόνες που δημιουργούνται από τον θρυμματισμό του βωξίτη και διαχέονται στην ατμόσφαιρα, όσο και  από την αποσάθρωση των βωξιτικών κοιτασμάτων που απαντούν στην περιοχή. Επισημαίνουμε ότι τα στοιχεία αυτά δεν αποτελούν ρύπους.


 


Πίνακας 4: Συσχετίσεις ανά δύο των κύριων στοιχείων


Al2O3/ Fe2O3 Al2O3/ TiO2 SiO2/ K2O L.O.I./ CaO


 














 


 


 


 


Al2O3/ Fe2O3


Al2O3/ TiO2


SiO2/ K2O


L.O.I./ CaO


 


Ομοίως καλή συσχέτιση υπάρχει για τα στοιχεία πυρίτιο και κάλιο  (SiO2/ K2O), που υποδηλώνει την κοινή τους προέλευση από τα αργιλλοπυριτικά ορυκτά (Πίνακας 4).


 


            Θα μπορούσαμε επίσης να δεχτούμε ότι η συσχέτιση του ποσοστού της απώλειας πύρωσης  με το ασβέστιο υποδηλώνει την κοινή τους προέλευση από τα ανθρακικά ορυκτά (CaCO3) [η πύρωση του ανθρακικού ασβεστίου οδηγεί σε απελευθέρωση διοξειδίου του άνθρακά (απώλεια πύρωσης) και στη δημιουργία οξειδίου του ασβεστίου] (Πίνακας 4).


 


Τα ιχνοστοιχεία: Στα ιχνοστοιχεία ανιχνεύτηκαν παραπροϊόντα των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων γι’ αυτό αποτελούν σημαντικούς δείκτες για τυχόν επιβάρυνση του περιβάλλοντος με ρύπους.


            Στον Πίνακα 5 παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των αναλύσεων για τον προσδιορισμό των ιχνοστοιχείων στα δείγματα εδάφους.


            Για να μπορέσουμε να συγκρίνουμε μεταξύ τους τα αποτελέσματα και για να είναι διακριτή μια χωρική διαφοροποίηση των περιεκτικοτήτων έγινε κανονικοποίηση των δεδομένων με τον σχηματισμό λόγων των τιμών για κάθε στοιχείο προς την τιμή του στοιχείου Ζιρκόνιο.   


 


Πίνακας 5: Περιεκτικότητα των δειγμάτων εδάφους σε ιχνοστοιχεία σε ppm


 














































































































































































































































Sample


V


Cr


Mn


Co


Ni


Cu


Zn


As


Rb


Sr


Mo


Ba


Pb


Zr


 


S


 


F


ANT ED-1


236


245


3,169


60


217


54


155


18


114


105


4.3


472


62


268


1540


1208


ANT ED-2


173


177


1,572


30


130


42


151


13


88


145


4.8


616


60


235


2800


1133


ANT ED-3


148


146


1,421


28


110


46


143


12


75


293


4.1


605


53


155


1720


1679


ANT ED-4


166


195


1,124


27


136


46


128


11


117


85


2.4


681


37


209


520


1461


ANT ED-5


203


237


954


31


147


45


133


17


120


121


2.6


464


58


228


330


1927


ANT ED-6


249


414


1,620


38


175


46


163


22


131


78


3.3


406


46


388


450


1585


ANT ED-7


204


252


1,155


30


143


32


162


15


131


101


3.3


475


63


283


660


1783


ANT ED-8


187


348


3,205


50


232


57


206


22


134


99


3.0


478


62


312


870


474


ANK-1


91


140


998


16


79


48


141


8


57


239


4.4


333


50


110


1590


859


ANK-3


376


217


660


17


269


33


164


15


45


151


6.1


643


85


147


2950


2173


ANK-4


131


165


729


19


95


38


89


14


62


165


4.1


340


38


175


630


1112


ANK-5


205


265


1116


28


143


38


145


14


128


117


3.4


483


48


263


520


993


 


 


            Στην συνέχεια υπολογίστηκαν οι δείκτες εμπλουτισμού του κάθε στοιχείου λαμβάνοντας ως βάση (σταθμό αναφοράς) τον πλέον απομακρυσμένο από την περιοχή του εργοστασιακού συγκροτήματος σταθμό τον ANT ED-8 και τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στον Πίνακα 6.


 


Πίνακας 6: Δείκτες εμπλουτισμού  των δειγμάτων εδάφους σε ιχνοστοιχεία


[έγινε κανονικοποίηση των περιεκτικοτήτων ως προς το ζιρκόνιο και χρησιμοποιήθηκε ως δείγμα αναφοράς ο πλέον απομακρυσμένος σταθμός ANT ED-8]  


 












































































































































































































































































 


Δείγμα


 


 


V


 


Cr


 


Mn


 


Co


 


Ni


 


Cu


 


Zn


 


As


 


Rb


 


Sr


 


Mo


 


Ba


 


Pb


 


Zr


 


S


 


F


ANT ED-1


1.5


0.8


1.1


1.4


1.1


1.1


0.9


1.0


1.0


1.2


1.7


1.1


1.2


1


2.1


3.0


ANT ED-2


1.2


0.7


0.7


0.8


0.7


1.0


1.0


0.8


0.9


1.9


2.1


1.7


1.3


1


4.3


3.2


ANT ED-3


1.6


0.8


0.9


1.1


1.0


1.6


1.4


1.1


1.1


6.0


2.7


2.5


1.7


1


4.0


7.1


ANT ED-4


1.3


0.8


0.5


0.8


0.9


1.2


0.9


0.8


1.3


1.3


1.2


2.1


0.9


1


0.9


4.6


ANT ED-5


1.5


0.9


0.4


0.8


0.9


1.1


0.9


1.0


1.2


1.7


1.2


1.3


1.3


1


0.5


5.6


ANT ED-6


1.1


1.0


0.4


0.6


0.6


0.6


0.6


0.8


0.8


0.6


0.9


0.7


0.6


1


0.4


2.7


ANT ED-7


1.2


0.8


0.4


0.7


0.7


0.6


0.9


0.7


1.1


1.1


1.2


1.1


1.1


1


0.8


4.1


ANT ED-8


1


1


1


1


1


1


1


1


1


1


1


1


1


1


1


1


ANK-1


1.4


1.1


0.9


0.9


1.0


2.4


1.9


1.0


1.2


6.9


4.1


2.0


2.3


1


5.2


5.1


ANK-3


4.3


1.3


0.4


0.7


2.5


1.2


1.7


1.4


0.7


3.2


4.3


2.9


2.9


1


7.2


9.7


ANK-4


1.3


0.8


0.4


0.7


0.7


1.2


0.8


1.1


0.8


3.0


2.4


1.3


1.1


1


1.3


4.2


ANK-5


1.3


0.9


0.4


0.7


0.7


0.8


0.8


0.8


1.1


1.4


1.3


1.2


0.9


1


0.7


2.5


 


    < x 1.5


x 1.5 – 2.5


x  2.5 – 3.5


 x  >3.5


 

                                           

 


 


 


            Για να γίνει πιο κατανοητός ο δείκτης εμπλουτισμού δημιουργήθηκε μια κλίμακα διαβάθμισης των τιμών του δείκτη, ως εξής:
















1η βαθμίδα


μέχρι  1,5 φορές εμπλουτισμός σε σχέση με το δείγμα αναφοράς [κανονικά δείγματα]


2η βαθμίδα


1,5 – 2,5 φορές εμπλουτισμός  [δείγματα ελαφρά εμπλουτισμένα ή ελαφρά ρυπασμένα]


3η βαθμίδα


2,5- 3,5 φορές εμπλουτισμός [δείγματα μέτρια εμπλουτισμένα ή μέτρια ρυπασμένα]


4η βαθμίδα


Περισσότερο από  3,5 φορές εμπλουτισμός [δείγματα πολύ εμπλουτισμένα ή πολύ ρυπασμένα]


 


            Με βάση αυτές τις τέσσερις βαθμίδες έχουν παραχθεί χάρτες για συγκεκριμένα στοιχεία το φθόριο, το θείο, το μόλυβδο που αποτελούν σημαντικούς ρύπους και η προέλευσή τους συσχετίζεται ευθέως με τις δραστηριότητες του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «ΑτΕ».


            Στον αριστερό χάρτη της Εικ. 7 φαίνεται παραστατικά μια επιβάρυνση της ευρύτερης περιοχής με φθόριο και σε μια ακτίνα πλέον των 10 χιλιομέτρων απόστασης από το εργοστάσιο. Επικρατεί ο δείκτης των πολύ ρυπασμένων δειγμάτων. Το φθόριο αποτελεί έναν σοβαρό ρύπο για την περιοχή. Το φθόριο έχει διασκορπιστεί στην περιοχή μέσω της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας των αέριων εκπομπών του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «ΑτΕ». Το φθόριο έχει επιβαρύνει την περιοχή και πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο έχει επηρεάσει την βιολογική αλυσίδα (φυτά ζώα) και αν έχει καταλήξει και στον άνθρωπο. Το φθόριο απειλεί την υγεία του ανθρώπου προκαλώντας σ΄ αυτόν οστεοπόρωση.


 
























 


 


 


 


    < x 1.5


x 1.5 – 2.5


x  2.5 – 3.5


 x  >3.5


 

               

 


Εικ. 7: Χάρτες κατανομής των βαθμίδων του δείκτη εμπλουτισμού για τα στοιχεία φθόριο (χάρτης αριστερά), θείο (μεσαίος χάρτης), μόλυβδο (χάρτης δεξιά), που αποτελούν σημαντικούς ρύπους και η προέλευσή τους συσχετίζεται ευθέως με τις δραστηριότητες του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «ΑτΕ».


            Μικρότερης έκτασης αλλά σημαντικού βαθμού επιβάρυνσης των εδαφών έχουμε και για τις περιεκτικότητες σε θείο, το οποίο επίσης έχει φτάσει στο έδαφος μέσω της ατμόσφαιρας από τις αέριες εκπομπές των βιομηχανικών εγκαταστάσεων της εταιρείας «ΑτΕ». Η χωρική κατανομή του δείκτη επιβάρυνσης φαίνεται στον κεντρικό χάρτη της Εικ. 7. 


 


            Μικρότερης έκτασης και μικρότερου βαθμού επιβάρυνσης των εδαφών έχουμε για την περιεκτικότητα αυτών σε μόλυβδο, δεξιός χάρτης της Εικ. 7. 


 


4.2.2. Ανόργανη γεωχημεία των δειγμάτων θαλάσσιων ιζημάτων του παράκτιου χώρου


 


Τα κύρια στοιχεία: Στα δείγματα ιζημάτων που πάρθηκαν από την παράκτια ζώνη έγινε προσδιορισμός τόσο των κύριων στοιχείων όσο και των ιχνοστοιχείων.


Στον Πίνακα 7 παρατίθενται τα αποτελέσματα των αναλύσεων για τα κύρια στοιχεία, στα οποία έχει γίνει ήδη η διόρθωση ως προς την περιεκτικότητα των δειγμάτων σε αλάτι. Στον ίδιο πίνακα υπάρχουν επίσης και τα δεδομένα ενός δείγματος αναφοράς ( από SALOMONS & FOERSTNER, 1984, Πίνακας 42 της σελ. 149, στήλη average shale), που εκφράζει τον μέσο όρο από αναλύσεις ενός μεγάλου αριθμού δειγμάτων ιζημάτων). 


 


Πίνακας 7: Περιεκτικότητα των δειγμάτων των θαλάσσιων ιζημάτων του παράκτιου χώρου σε κύρια στοιχεία


 
















































































































































 


L.O.I.*


SiO2


Al2O3


TiO2


Fe2O3


K2O


Na2O


CaO


MgO


P2O5


Cl


Άθροισμα


 Δείγμα


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


(%)


ANT IZ-1


18.85


49.5


5.94


0.304


2.10


0.89


0.45


19.2


1.59


0.080


1.477


100.4


ANT IZ-2


34.20


19.1


4.24


0.231


1.68


0.46


0.09


35.7


2.13


0.054


1.909


99.8


ANT IZ-3


42.30


6.1


2.82


0.102


0.94


0.21


0.01


43.3


1.23


0.046


2.611


99.7


ANT IZ-4A


17.95


38.5


19.35


0.560


4.95


1.46


0.64


12.3


2.45


0.160


1.760


100.1


ANT IZ-4B


16.49


43.0


15.90


0.624


5.63


1.94


0.89


11.5


2.70


0.169


1.451


100.3


ANT IZ-5


32.30


19.2


6.00


0.327


2.48


0.64


0.34


34.2


1.89


0.085


1.387


98.8


ANT IZ-9


34.96


19.6


5.82


0.267


1.85


0.59


0.08


31.6


2.20


0.063


3.334


100.4


Δείγμα αναφοράς**


 


58.4


15.12


0.834


6.72


3.25


1.35


3.1


2.49


0.016


 


 


91.28


* L.O.I. (= Loss Of Ignition) Απώλεια πύρωσης


** Δείγμα αναφοράς: Εκφράζει τον μέσο όρο από αναλύσεις ενός μεγάλου αριθμού δειγμάτωνιζημάτων (από SALOMONS & FOERSTNER, 1984, Πίνακας 42 της σελ. 149, στήλη average shalel)


 


 


Επισημαίνουμε ότι τα δείγματα ANT IZ-4A και ANT IZ-4B αποτελούν δείγματα του ίδιου σταθμού , τα Α είναι επιφανειακό δείγμα και το Β υπο- επιφανειακό δείγμα. Στα κύρια στοιχεία δεν περιλαμβάνονται ρύποι, οι διαφορές οφείλονται στην διαφορετική ορυκτολογική σύσταση των ιζημάτων του θαλάσσιου βυθού.


Στον σταθμό ANT IZ-4 υπάρχουν αυξημένες τιμές αλουμινίου και σιδήρου, που οφείλονται στις σκόνες τόσο από την λειτουργία του βιομηχανικού συγκροτήματος όσο και από την φορτοεκφόρτωση του βωξίτη.


 


Τα ιχνοστοιχεία: Στον Πίνακα 8 παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των αναλύσεων των δειγμάτων των ιζημάτων, διορθωμένα ως προς την περιεκτικότητά τους σε αλάτι.  Στον ίδιο πίνακα υπάρχουν επίσης και τα δεδομένα ενός δείγματος αναφοράς (από SALOMONS & FOERSTNER, 1984, Πίνακας 42 της σελ. 149, στήλη average shale), που εκφράζει τον μέσο όρο από αναλύσεις ενός μεγάλου αριθμού δειγμάτων ιζημάτων). 


 


Πίνακας 8: Περιεκτικότητα των δειγμάτων εδάφους σε ιχνοστοιχεία σε ppm






































































































































































Sample


V


Cr


Mn


Co


Ni


Cu


Zn


As


Rb


Sr


Mo


Ba


Pb


Zr


 


S


 


F


ANT IZ-1


68


165


453


9


55


23


56


13


42


695


3.4


231


29


111


3516


689


ANT IZ-2


67


178


361


10


70


26


51


17


19


2199


4.4


122


16


84


4925


1021


ANT IZ-3


40


119


266


8


49


26


39


21



3576


4.4


68


22


41


4661


1256


ANT IZ-4A


138


306


745


24


185


47


218


17


81


256


3.0


254


41


148


4325


1111


ANT IZ-4B


150


281


763


27


194


51


138


13


105


225


2.7


281


29


147


3565


1007


ANT IZ-5


87


200


564


14


103


30


60


19


27


2093


3.5


175


25


110


3705


1162


ANT IZ-9


65


217


355


11


101


32


61


11


31


2060


4.1


140


19


94


5185


1302


Aver shale


130


90


850


19


68


45


95


13


50


140


2,6


580


20


160


2400


800


 


 


Για να μπορέσουμε να συγκρίνουμε μεταξύ τους τα αποτελέσματα και για να είναι διακριτή μια χωρική διαφοροποίηση των περιεκτικοτήτων έγινε κανονικοποίηση των δεδομένων με τον σχηματισμό λόγων των τιμών για κάθε στοιχείο προς την τιμή του στοιχείου Ζιρκόνιο.  


Στην συνέχεια υπολογίστηκαν οι δείκτες εμπλουτισμού του κάθε στοιχείου λαμβάνοντας ως βάση τις περιεκτικότητες του δείγματος αναφοράς [Πίνακας 9] (από SALOMONS & FOERSTNER, 1984, Πίνακας 42 της σελ. 149, στήλη average shale),


 


Πίνακας 9: Δείκτες εμπλουτισμού  των δειγμάτων των ιζημάτων  σε ιχνοστοιχεία


[έγινε κανονικοποίηση των περιεκτικοτήτων ως προς το ζιρκόνιο και χρησιμοποιήθηκε το  δείγμα αναφοράς]  


 




















































































































































 


 


V


Cr


Mn


Co


Ni


Cu


Zn


As


Rb


Sr


Mo


Ba


Pb


Zr


 


 


S


 


 


F


ANT IZ-1


0.8


2.6


0.8


0.7


1.2


0.7


0.9


1.4


1.2


7.2


2.6


0.6


2.1


1


2.1


1.2


ANT IZ-2


1.0


3.7


0.8


1.0


2.0


1.1


1.0


2.4


0.7


29.8


4.4


0.4


1.6


1


3.9


2.4


ANT IZ-3


1.2


5.1


1.2


1.6


2.8


2.2


1.6


6.4



98.8


8.9


0.5


4.2


1


7.5


6.1


ANT IZ-4A


1.1


3.7


0.9


1.4


2.9


1.1


2.5


1.4


1.8


2.0


1.7


0.5


2.2


1


2.0


1.5


ANT IZ-4B


1.3


3.4


1.0


1.5


3.1


1.2


1.6


1.1


2.3


1.7


1.5


0.5


1.6


1


1.6


1.4


ANT IZ-5


1.0


3.2


1.0


1.0


2.2


1.0


0.9


2.1


0.8


21.8


2.7


0.4


1.8


1


2.2


2.1


ANT IZ-9


0.8


4.1


0.7


1.0


2.5


1.2


1.1


1.4


1.1


25.0


3.6


0.4


1.6


1


3.7


2.8









    < x 1.5


x 1.5 – 2.5


x  2.5 – 3.5


 x  >3.5


 


Για να γίνει πιο κατανοητός ο δείκτης εμπλουτισμού δημιουργήθηκε μια κλίμακα διαβάθμισης των τιμών του δείκτη, όπως και για τα εδάφη, ως εξής:
















1η βαθμίδα


μέχρι  1,5 φορές εμπλουτισμός σε σχέση με το δείγμα αναφοράς [κανονικά δείγματα]


2η βαθμίδα


1,5 – 2,5 φορές εμπλουτισμός  [δείγματα ελαφρά εμπλουτισμένα ή ελαφρά ρυπασμένα]


3η βαθμίδα


2,5- 3,5 φορές εμπλουτισμός [δείγματα μέτρια εμπλουτισμένα ή μέτρια ρυπασμένα]


4η βαθμίδα


Περισσότερο από  3,5 φορές εμπλουτισμός [δείγματα πολύ εμπλουτισμένα ή πολύ ρυπασμένα]


 


            Με βάση αυτές τις τέσσερις βαθμίδες έχουν παραχθεί χάρτες για συγκεκριμένα στοιχεία το φθόριο, το θείο, το μόλυβδο που αποτελούν σημαντικούς ρύπους και για το θαλάσσιο περιβάλλον και η προέλευσή τους συσχετίζεται ευθέως με τις δραστηριότητες του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «ΑτΕ».


           


Στον αριστερό χάρτη της Εικ. 8 φαίνεται παραστατικά μια επιβάρυνση των ιζημάτων της περιοχής με φθόριο που έχει φτάσει κυρίως μέσω της ατμοσφαιρικής διάχυσης. Δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε τις τυχόν επιπτώσεις στον θαλάσσιο έμβιο κόσμο.  


 


Ο βαθμός επιβάρυνσης των ιζημάτων σε θείο, το οποίο επίσης έχει φτάσει στο έδαφος μέσω της ατμόσφαιρας από τις αέριες εκπομπές των βιομηχανικών εγκαταστάσεων της εταιρείας «ΑτΕ», φαίνεται στον κεντρικό χάρτη της Εικ. 8. 


 


            Η επιβάρυνση των ιζημάτων με μόλυβδο φαίνεται στον δεξιό χάρτη της της Εικ. 8. 
























 


 


 


 


    < x 1.5


x 1.5 – 2.5


x  2.5 – 3.5


 x  >3.5


 

               

 


Εικ. 8: Χάρτες κατανομής των βαθμίδων του δείκτη εμπλουτισμού των θαλάσσιων ιζημάτων για τα στοιχεία φθόριο (χάρτης αριστερά), θείο (μεσαίος χάρτης), μόλυβδο (χάρτης δεξιά), που αποτελούν σημαντικούς ρύπους και η προέλευσή τους συσχετίζεται ευθέως με τις δραστηριότητες του βιομηχανικού συγκροτήματος της εταιρείας «ΑτΕ».


 


            Οι αυξημένοι δείκτες εμπλουτισμού για το χρώμιο και για το νικέλιο οφείλονται τόσο στις σκόνες από τον βωξίτη του εργοστασιακού συγκροτήματος αλλά και στα κοιτάσματα βωξίτη της περιοχής.


            Η αυξημένη τιμή του ψευδαργύρου στον σταθμό  ANT IZ-4, που βρίσκεται στον θαλάσσιο χώρο μπροστά στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις οφείλεται στις εργοστασιακές δραστηριότητες.


            Το στρόντιο και το μολυβδαίνιο αποτελούν στοιχεία και του θαλάσσιου συστήματος και οι μεταβολές τους μάλλον οφείλονται στη διαφορετική σύσταση των ιζημάτων. 


 


 




4.3. Οργανικοί ρύποι στο έδαφος και στα θαλάσσια ιζήματα του παράκτιου χώρου


 


4.3.1. Οργανικοί ρύποι στο έδαφος


            Στον Πίνακα 10 απεικονίζονται οι συγκεντρώσεις των δειγμάτων εδάφους σε Πολυκυκλικούς Αρωματικούς Υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ)   


Πίνακας 10: Συγκεντρώσεις πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (ng/g) σε δείγματα εδάφους


 























































































































































































































































































































































































































































Σταθμός


ED1


ED2


ED3


ED4


ED5


ED6


ED7


ED8


ANK1


ANK2


ANK3


ANK4


ANK5


Ναφθαλένιο


11.3


12.1


14.3


5.7


6.1


5.4


8.5


6.3


4.0


18.6


9.2


3.5


1.8


Ακεναφθυλένιο  


1.9


1.2


1.4


0.2


0.4


0.3


15.7


0.7


0.9


3.4


1.9


0.4


0.1


Ακεναφθένιο  


53.2


23.0


31.8


1.7


2.2


0.8


5.5


2.6


5.2


168.2


70.9


7.5


1.8


Φλουορένιο


17.0


9.8


12.9


1.4


1.5


0.5


4.4


1.6


1.9


69.3


38.3


3.6


1.2


Διβενζοθειοφένιο  


16.0


8.6


11.9


0.9


1.1


0.3


2.3


1.0


1.9


88.6


38.8


3.0


0.9


Φαινανθρένιο  


365.5


179.6


263.8


13.8


14.7


4.4


35.4


16.5


40.9


2059.3


981.1


53.3


13.6


Ανθρακένιο  


40.3


18.3


25.6


1.5


1.8


0.8


5.9


1.7


3.1


180.9


88.3


5.0


1.6


Φλουορανθένιο  


1168.7


511.3


801.8


29.8


34.1


9.1


86.5


42.3


101.1


6592


3410


146.8


34.2


Πυρένιο  


1017.8


443.9


707.9


27.0


27.4


8.5


72.0


36.5


87.1


5537


2808


123.8


29.4


Βενζο(α)ανθρακένιο  


724.4


313.0


507.3


18.7


22.5


6.5


54.6


25.1


57.7


4252


2381


105.7


22.5


Χρυσένιο  


1175.6


507.8


807.4


28.4


34.4


9.9


78.9


34.6


107.9


6373


3935


179.6


38.1


Βενζο(β)φλουορανθένιο  


2647.6


958.3


1568.3


46.3


57.6


20.4


215.3


143.8


177.2


11982


7356


314.2


63.6


Βενζο(κ)φλουορανθένιο  


876.1


300.8


516.7


19.0


18.7


7.3


78.9


42.9


68.6


3492


2199


84.2


22.8


Βενζο(ε)πυρένιο  


1476.6


544.1


890.6


25.8


31.9


11.9


119.5


80.7


98.1


6284


3896


170.7


35.5


Βενζο(α)πυρένιο  


1603.5


568.2


941.7


27.5


34.0


12.1


126.8


82.4


99.7


6905


3943


154.6


35.9


Περυλένιο


390.9


150.4


244.3


7.7


7.8


3.9


42.9


19.5


21.0


1821


982.5


39.0


8.1


Ινδενο(1,2,3-cd)πυρένιο  


908.6


421.5


710.4


23.7


31.1


8.4


81.9


37.1


82.5


4361


2554


96.9


29.1


Διβενζο(a,h)ανθρακένιο  


214.9


105.5


194.8


4.9


6.3


2.2


18.3


8.7


11.9


1070


631.8


26.4


4.6


Βενζο(ghi)περυλένιο 


1044.9


551.7


903.3


25.5


31.4


9.4


87.9


39.2


56.3


4261


2451


103.0


21.2


Μεθυλοναφθαλένια  


14.3


10.0


12.1


3.3


5.4


3.5


7.0


4.3


5.1


33.2


14.2


4.4


3.2


Διμεθυλοναφθαλένια  


16.2


4.6


10.5


2.1


3.3


2.5


7.5


5.3


3.1


51.3


12.6


4.5


3.3


Τριμεθυλοναφθαλένια  


1.5


4.1


4.6


0.2


2.4


3.2


0.4


4.1


6.5


4.4


2.8


1.1


1.0


Μεθυλοδιβενζοθειοφένια  


10.5


4.1


5.5


0.5


0.5


0.1


1.8


0.7


1.9


39.4


17.0


2.4


0.0


Μεθυλοφαιναθρένια  


149.4


93.6


139.2


6.7


6.2


3.0


25.9


12.1


19.4


870.2


413.3


28.6


11.6


Διμεθυλοφαινανθρένια  


73.1


66.0


75.2


2.5


2.9


0.7


8.0


4.4


12.9


430.4


203.1


15.7


5.1


Ρετένιο


0.3


0.0


0.1


0.0


0.0


0.0


0.3


0.0


0.0


0.5


0.1


0.1


0.3


Σύνολο ΠΑΥ [ΣΠΑΥ]


14019.9


5811.6


9403.5


324.8


385.7


134.9


1192.0


653.9


1076


66947


38439


1678


390.6


Σταθμός


ED1


ED2


ED3


ED4


ED5


ED6


ED7


ED8


ANK1


ANK2


ANK3


ANK4


ANK5










< 200 ng/g),


200 – 500 ng/g).


500 – 2000 ng/g


2000 – 10000 ng/g).


 > 10000 ng/g),


 


Από τις τιμές αυτές προκύπτει ότι εξαιρετικά μεγάλη επιβάρυνση ανιχνεύθηκε στα σημεία ΑΝΚ2, ΑΝΚ3, ΕD1 (ΣΠΑΥ > 10000 ng/g), ενώ μεγάλη ρύπανση ανιχνεύθηκε και στα σημεία ED2, ED3 (Σχεδόν μηδενική επιβάρυνση από ΠΑΥ βρέθηκε μόνο στο σημείο ED6 (ΣΠΑΥ < 200 ng/g), ενώ μικρή μπορεί να θεωρηθεί η επιβάρυνση και στα σημεία ΑΝΚ5, ED4, ED5 (200 ng/g < ΣΠΑΥ < 500 ng/g). Σε όλα τα υπόλοιπα σημεία εμφανίζεται μια μέτρια επιβάρυνση (500 ng/g < ΣΠΑΥ < 2000 ng/g).


 


Στον χάρτη της Εικ. 9 παρουσιάζεται μια χωρική κατανομή των βαθμίδων επιβάρυνσης των εδαφών της ευρύτερης περιοχής σε Πολυκυκλικούς Αρωματικούς Υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ).


 


 


Εικ. 9: Χάρτης που φαίνεται η χωρική κατανομή των βαθμίδων επιβάρυνσης των εδαφών της ευρύτερης περιοχής του βιομηχανικού συγκροτήματος της «ΑτΕ» σε Πολυκυκλικούς Αρωματικούς Υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ).


 


Σε ότι αφορά την προέλευση των ΠΑΥ είναι γνωστό ότι οι ενώσεις αυτές έχουν κυρίαρχη ανθρωπογενή προέλευση με κύρια πηγή τις ατελείς καύσεις οποιουδήποτε οργανικού υλικού (πυρολυτική προέλευση), ενώ είναι και δευτερεύοντα συστατικά του πετρελαίου και των υγρών καυσίμων. Μόνο δύο ΠΑΥ θεωρείται ότι μπορεί να έχουν φυσική – χερσογενή προέλευση το περυλένιο και το ρετένιο. Όπως φαίνεται στα σχήματα της Εικ. 10, στα δείγματα εδάφους που εξετάστηκαν κυριαρχούν οι ΠΑΥ πυρολυτικής προέλευσης σε ποσοστά > 85% και μόνο στο καθαρό σημείο ΑΝΤ-ED 6 τα ποσοστά των πυρολυτικών ΠΑΥ είναι μικρότερα από 80%. Ως πυρολυτικοί ΠΑΥ θεωρούνται οι μη υποκαταστημένες ενώσεις με 4 ή περισσότερους αρωματικούς δακτυλίους (Πυρένιο, φλουορανθένιο, βενζο(α)ανθρακένιο, χρυσένιο, βενζο(β)φλουορανθένιο, βενζο(κ)φλουορανθένιο, βενζο(ε)πυρένιο, βενζο(α)πυρένιο, ινδενο(1,2,3-cd)πυρένιο, διβενζο(a,h)ανθρακένιο   και βενζο(ghi)περυλένιο).   


 







 


 


 


Εικ. 10: Εκατοστιαία σύσταση των ΠΑΥ πυρολυτικής, βιογενούς και πετρελαϊκής (πετρογενούς) προέλευσης στα δείγματα εδάφους ED1-ED8 (αριστερά) και των ANK1-ANK5 (δεξιά).


 


            Το μεγάλο ενδιαφέρον για τις μετρήσεις των ΠΑΥ στο περιβάλλον και στα τρόφιμα προκύπτει από το γεγονός ότι πολλοί από αυτούς έχουν ισχυρές καρκινογόνες ιδιότητες, ενώ παράλληλα είναι αρκετά σταθερές ενώσεις με αποτέλεσμα να παραμένουν στο περιβάλλον για πολλά χρόνια και να συσσωρεύονται εύκολα. Η σημαντικότερη καρκινογόνος ένωση είναι το βενζο(α)πυρένιο και ακολουθούν τα διβενζο(a,h)ανθρακένιο,   βενζο(α)ανθρακένιο, βενζο(β)φλουορανθένιο, ινδενο(1,2,3-cd)πυρένιο, βενζο(κ)φλουορανθένιο και χρυσένιο. Πρέπει να σημειωθεί ότι όπως προκύπτει από τους πίνακες σε κάποια δείγματα (ΑΝΚ2, ΑΝΚ3, ED1, ED3) έχουν ανιχνευθεί εξαιρετικά μεγάλες τιμές βενζο(α)πυρενίου > 1000 ng/g γεγονός που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και περαιτέρω μελέτης.


4.3.2. Οργανικοί ρύποι στα θαλάσσια ιζήματα του παράκτιου χώρου


            Στον Πίνακα 11 απεικονίζονται οι συγκεντρώσεις των δειγμάτων των παράκτιων ιζημάτων σε Πολυκυκλικούς Αρωματικούς Υδρογονάνθακες (ΠΑΥ). 


 


Πίνακας 11: Συγκεντρώσεις πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (ng/g) σε δείγματα θαλάσσιων ιζημάτων


 









































































































































































































































































Σταθμός


IZ1


IZ2


IZ3


IZ4a


IZ4b


IZ5


IZ9


Ναφθαλένιο


24.6


30.5


75.6


735.2


309.1


125.6


15.1


Ακεναφθυλένιο  


3.5


0.6


0.9


7.2


7.7


1.0


0.6


Ακεναφθένιο  


26.1


61.9


154.4


4064


2163


256.4


14.5


Φλουορένιο


24.4


41.5


100.7


3645


2077


172.3


9.7


Διβενζοθειοφένιο  


16.7


22.3


60.1


2244


1199


93.4


5.2


Φαινανθρένιο  


286.4


397.4


1042.0


28680


17207


1591


95.8


Ανθρακένιο  


50.9


66.4


174.1


5523


2885


257.3


14.4


Φλουορανθένιο  


520.7


879.1


2201.6


64325


39854


3089


209.3


Πυρένιο  


428.6


713.8


1776.1


49296


30001


2427


177.3


Βενζο(α)ανθρακένιο  


283.0


591.0


1448.9


45006


23720


1888


143.0


Χρυσένιο  


365.5


755.6


1762.7


49494


27235


2327


183.4


Βενζο(β)φλουορανθένιο  


616.2


1658


3418.4


73800


41196


3807


407.8


Βενζο(κ)φλουορανθένιο  


240.8


564.9


1234.0


19099


13819


1267


130.4


Βενζο(ε)πυρένιο  


333.2


866.6


1822.1


35831


21018


1985


217.3


Βενζο(α)πυρένιο  


433.7


1067


2262.0


50287


29058


2756


246.4


Περυλένιο


92.7


274.1


596.7


13087


7192


677.9


63.9


Ινδενο(1,2,3-cd)πυρένιο  


316.1


963.5


1833.6


36436


18764


1944


219.8


Διβενζο(a,h)ανθρακένιο   


40.8


198.1


379.1


8601


4836


401.6


40.3


Βενζο(ghi)περυλένιο 


305.8


901.9


1802.5


35143


19835


1924


219.2


Μεθυλοναφθαλένια  


33.1


33.6


111.8


1152


553.5


128.1


15.0


Διμεθυλοναφθαλένια  


46.9


24.7


48.9


997.3


538.1


68.6


17.6


Τριμεθυλοναφθαλένια  


35.5


12.5


35.8


568.5


303.8


41.7


13.5


Μεθυλοδιβενζοθειοφένια  


0.0


9.4


21.2


821.3


419.4


30.7


3.3


Μεθυλοφαιναθρένια  


240.4


211.4


519.8


16924


8619


731.0


58.7


Διμεθυλοφαινανθρένια  


109.6


85.2


205.5


7148


3365


271.4


27.7


Ρετένιο


13.8


0.8


1.3


26.7


18.6


1.8


0.9


Σύνολο ΠΑΥ


4889


10432


23090


552943


316193


28263


2550


Σταθμός


IZ1


IZ2


IZ3


IZ4a


IZ4b


IZ5


IZ9








2000 – 5000 ng/g


>10000 ng/g).


> 300000 ng/g),


 


Ακραία μεγάλες τιμές ΠΑΥ (> 300000 ng/g) βρέθηκαν στο επιφανειακό και στο επιφανειακό δείγμα του σταθμού IZ4, ενώ εξαιρετικά μεγάλη ρύπανση (ΣΠΑΥ > 10000 ng/g) βρέθηκε και στους σταθμούς ΙΖ2, ΙΖ3 και ΙΖ5. Μκρότερες τιμές που όμως εξακολουθούν να φανερώνουν μεγάλη ρύπανση (2000 ng/g < ΣΠΑΥ <5000 ng/g) ανιχνεύθηκε και στους υπόλοιπους σταθμούς (ΙΖ1, ΙΖ9).


Στον χάρτη της Εικ. 11 παρουσιάζεται μια χωρική κατανομή των βαθμίδων επιβάρυνσης στα ιζήματα της παράκτιας ζώνης του Όρμου της Αντίκυρας σε Πολυκυκλικούς Αρωματικούς Υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ).



 


Εικ. 11: Χάρτης που φαίνεται η χωρική κατανομή των βαθμίδων επιβάρυνσης των ιζημάτων της παράκτιας ζώνης του Όρμου της Αντίκυρας σε Πολυκυκλικούς Αρωματικούς Υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ).


 


 


Για λόγους σύγκρισης στον Πίνακα12 δίνονται οι τιμές των ΠΑΥ σε θαλάσσια ιζήματα από διάφορες περιοχές στην Ελλάδα.


Πίνακας 12: Τμές των ΠΑΥ σε θαλάσσια ιζήματα από διάφορες περιοχές στην Ελλάδα.


 


























































Περιοχή


ΣΠΑΥ


(ng/g)


 


Βόρειο Αιγαίο Πέλαγος


25.3 – 282


Νότιο Αιγαίο πέλαγος


19.4 – 103.2


Κρητικό πέλαγος


14.6 – 161.5


Εκβολές Νέστου


20.6 – 422


Στρυμονικός κόλπος


133 – 838


Εκβολές Έβρου


932 – 1025


Εκβολές Αχελώου


36.4 – 560


Κόλπος Θεσσαλονίκης


217 – 1410


Εξωτερικός Θερμαϊκός


37.4 – 291


Σαρωνικός κόλπος


64.6 – 838


Κορινθιακός κόλπος


207 – 10300


Παγασητικός κόλπος


107 – 5160


Βόρειος Ευβοϊκός


167 – 7760


Νότιος Ευβοϊκός


25.6 – 196


Κόλπος Ελευσίνας


1807 – 5087


Περιοχή Ψυτάλλειας


2936 – 17090


Κόλπος Αντικύρας (παρούσα μελέτη)


2550 – 553000


 


           


 


Σε ότι αφορά την προέλευση των ΠΑΥ όπως φαίνεται στο σχήμα της Εικ. 12 σε όλα τα δείγματα των ιζημάτων που εξετάστηκαν κυριαρχούν οι ΠΑΥ πυρολυτικής προέλευσης σε ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ 78 και 87%.


           


 


 


 


Εικ. 12:   Η επι  τοις % κατανομή των ΠΑΥ πυρολυτικής, βιογενούς και πετρελαϊκής (πετρογενούς) προέλευσης στα δείγματα θαλάσσιων ιζημάτων


 


Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στις εξαιρετικά μεγάλες τιμές βενζο(α)πυρενίου (> 1000 ng/g) γεγονός που χρήζει και πάλι ιδιαίτερης προσοχής και διερεύνησης.




5. Σύνθεση των αποτελεσμάτων  – Συμπερασματικές Προτάσεις


Σύνθεση των αποτελεσμάτων


            Τα αποτελέσματα της παρούσας έκθεσης έδειξαν ότι ο χερσαίος χώρος περί το βιομηχανικό συγκρότημα της εταιρείας «ΑτΕ» αλλά και ο παράκτιος χώρος του Όρμου της Αντίκυρας είναι επιβαρημένοι σε ορισμένους ανόργανους ρύπους αλλά κυρίως σε οργανικούς ρύπους (Πολυκυκλικοί Αρωματικοί Υδρογονάνθρακες), που χαρακτηρίζουν την περιοχή  ως μια από τις πιο ρυπασμένες περιοχές της χώρας.


            Το στοιχείο φθόριο, που αποτελεί αέρια εκπομπή του εργοστασίου και μάλιστα της διαδικασίας παραγωγής αλουμινίου από αλουμίνα έχει επιβαρύνει σοβαρά τα εδάφη ανατολικά του εργοστασίου και σε ακτίνα μέχρι και πλέον των δέκα (10) χιλιομέτρων. Στην ακτίνα αυτή και προς την ανατολική, βορειοοανατολική κατεύθυνση υπάρχει το μοναστήρι του Οσίου Λουκά και ο οικισμός του Κυριακίου με αγροτικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες σε εδάφη επιβαρημένα με φθόριο. Τις επιπτώσεις στον έμβιο κόσμο (φυτά και ζώα) καθώς και στον άνθρωπο δεν μπορούμε να τις εκτιμήσουμε, απαιτούνται περαιτέρω εξειδικευμένες αναλύσεις και μετρήσεις.


            Μικρότερης έκτασης αλλά όμως σημαντική είναι και η επιβάρυνση των εδαφών με θείο, που επίσης αποτελεί αέρια εκπομπή του εργοστασίου, καθώς και με μόλυβδο.


            Επιβαρημένα σε φθόριο, θείο και μόλυβδο είναι επίσης και τα ιζήματα της παράκτιας ζώνης του Όρμου της Αντίκυρας.


 


            Εκείνο όμως που αποτελεί τον πλέον ανησυχητικό παράγοντα για την υγεία του οικοσυστήματος της περιοχής είναι οι εξαιρετικά υψηλές τιμές συγκεντρώσεων στα εδάφη της περιοχής και στα παράκτια ιζήματα των Πολυκυκλικών  Αρωματικών Υδρογονανθράκων (ΠΑΥ), που εκτείνονται σε μεγάλη ακτίνα τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα (εντοπίστηκαν ΠΑΥ μέχρι και στον σταθμό της Ανάληψης, στο πρόθυρα της πόλης της Λειβαδιάς). Οι Πολυκυκλικοί  Αρωματικοί  Υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ) είναι ρύποι που αποβάλλονται στο περιβάλλον ως εκπομπές και απόβλητα βιομηχανικών δραστηριοτήτων και είναι προϊόντα πυρόλυσης. Πολλές από τις ενώσεις των Πολυκυκλικών  Αρωματικών Υδρογονανθράκων (ΠΑΥ) κατατάσσονται στις ενώσεις που μπορούν να προκαλέσουν καρκινογενέσεις.


            Η μελλοντική λειτουργία του εργοστασιακών μονάδων με τις σημερινές συνθήκες λειτουργίας θα επιδεινώνουν την κατάσταση  του ευρύτερου οικοσυστήματος (επιβάρυνση σε φθόριο, θείο, μόλυβδο και πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες).


            Οι νέες σχεδιαζόμενες εγκαταστάσεις στην περιοχή για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (φυσικό αέριο και κυρίως λιθάνθρακα) μάλλον θα συντελέσουν στην υποβάθμιση του αέριου, του χερσαίου και του υδάτινου (θαλάσσιου) οικοσυστήματος της περιοχής, αφού αυτές οι δραστηριότητες παράγουν ως παραπροϊόντα σημαντικές ποσότητες Πολυκυκλικών  Αρωματικών Υδρογονανθράκων (ΠΑΥ), εκτός αν όντως χρησιμοποιηθούν όλες οι σύγχρονες τεχνολογίες, που θα μειώσουν σημαντικά τις εκπομπές παραπροϊόντων στο περιβάλλον.


 


Συμπερασματικές προτάσεις


            Πιστεύουμε και προτείνουμε ότι πρέπει:


α)   να γίνει περαιτέρω παρακολούθηση του περιβάλλοντος



  • με μετρήσεις για τους αέριους ρύπους σε σταθμούς γεωγραφικά κατανεμημένους,

  • με ανάλυση εδαφών για την απόκτηση πιο συγκροτημένης εικόνας για την γεωγραφική διασπορά των ρύπων και την επιβάρυνση των εδαφών με αυτές,

  • με αναλύσεις στον έμβιο κόσμο της χέρσου (φυτά και ζώα) αλλά και στον άνθρωπο,

  • με περαιτέρω αναλύσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον (στήλη νερού, θαλάσσια ιζήματα, έμβιος κόσμος της θάλασσας.

 


β) να βελτιωθεί η λειτουργία των υφιστάμενων εργοστασιακών μονάδων προς την κατεύθυνση της δέσμευσης και διαχείρισης των παντός τύπου εκπεμπόμενων ρύπων.


 


γ) να αναθεωρηθούν και να τοποθετηθούν επί μηδενικής βάσεως οι επικρατούσες σήμερα αντιλήψεις, ότι σ’ αυτή τη γωνιά του Κορινθιακού κόλπου μπορούν στον ίδιο χώρο να εγκατασταθούν τέσσερις ρυπογόνες παραγωγικές δραστηριότητες. Το λεγόμενο «ενεργειακό ζήτημα» αυτής της χώρας (της πατρίδας) έχει και άλλες λύσεις (η παρουσίασή τους δεν είναι του παρόντος).     


 


Βιβλιογραφία και υλικό που χρησιμοποιήθηκε


 


ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ (ΕΜΠ) (2007): Έρευνα αξιολόγησης της παρούσης και της αναμενόμενης κατάστασης στον ευρύτερο χώρο του εργοστασίου «Αλουμίνιον της Ελλάδος» – Μελέτη Σεπτέμβριος 2007.


 


ΜΠΕ (2007): «ΑΛΟΥΜΊΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΕΑΕ» (2007): Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της Εταιρείας (Τύπου Α).


 


 


SALOMONS, W. & FOERSTNER, U. (1984): Metals in the Hydrosphere. –Springer Verlag, p. 349.


 


 


 


 

Advertisements

Posted in Uncategorized | Leave a Comment »

Αγωγές για αποζημιώσεις σε όσους πλήττονται απο τη βιομηχανική ρύπανση

Posted by symparataxi στο Ιουλίου 7, 2009

 Σύλλογος «Πολίτες για την Αειφορία»

Ανακοίνωση

Ο Σύλλογός μας ενεργώντας κατά τα οριζόμενα στο καταστατικό του προσφεύγει στην Ελληνική και Ευρωπαϊκή δικαιοσύνη υπέρ των κατοίκων και εργαζομένων στις παρα-Ασώπειες περιοχές που έχουν υποστεί βιομηχανική ρύπανση.

Οι δικαστικές ενέργειες, στις οποίες αναφερόμαστε στη συνέχεια, αποτελούν ένα σύνθετο δικαστικό αγώνα μακράς διάρκειας. Σκοπός μας είναι να επιτύχουμε τέτοια αποτελέσματα ώστε να αντιστραφεί δραστικά η σημερινή φορά των πραγμάτων.

Όσοι πολίτες επιθυμούν να συμμετάσχουν στις δικαστικές διεκδικήσεις παρακαλούμε να επικοινωνήσουν το συντομότερο με τον Σύλλογό μας στα τηλέφωνα 22620-32741, 6936726370 (π. Ιωάννης Οικονομίδης) και 22620-31029, 6974608076 (Γιάννης Αλεξίου).

Δικαιούμαστε ΟΛΟΙ μεγάλες αποζημιώσεις για την ζημιά που μας έκαναν.

ΑΣ ΜΗΝ ΤΟΥΣ ΤΙΣ ΧΑΡΙΣΟΥΜΕ.

 

Αναλυτικά οι σκοποί μας θα επιτευχθούν με:

α) Την καταδίκη της Ελλάδος από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για σωρεία παραβιάσεων της κοινοτικής νομοθεσίας, από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Διακαιωμάτων του Ανθρώπου και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη.

β) Την αναγνώριση από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) των παραλείψεων της διοίκησης σε όλες τις βαθμίδες να λάβουν τα οφειλόμενα μέτρα. Η αναγνώριση των παραβιάσεων αυτών συνιστά ισχυρότατο στοιχείο για τη θεμελίωση της αστικής ευθύνης του κράτους, δηλαδή της υποχρέωσης για καταβολή αποζημιώσεως.

β) Την καταβολή αποζημιώσεως που θα επιδικαστεί τόσο εις βάρος των ρυπαινουσών βιομηχανιών-βιοτεχνιών όσο και της διοίκησης, το ύψος της οποίας αφενός μεν να ικανοποιεί τα νόμιμα συμφέροντα όσων έχουν υποστεί ζημία (περιουσιακή ή ηθική) αφετέρου δε να αποτρέπει τους ρυπαίνοντες από τη ρύπανση ως ασύμφορη για τους ίδιους.

Οι αγωγές αποζημίωσης κατά των ρυπαινουσών βιομηχανιών-βιοτεχνιών θα είναι τεσσάρων τύπων:

1. Αγωγή ή αγωγές για αποζημίωση λόγω της μείωσης της αξίας των ακινήτων από τη ρύπανση (μπορεί να συμπεριληφθεί και το κόστος κατασκευής γεωτρήσεων που δεν χρησιμοποιούνται εξ αιτίας της ρύπανσης). Το αιτούμενο κονδύλιο θα είναι το αποτέλεσμα της διαφοράς που θα προκύψει μεταξύ της αξίας των ακινήτων πριν από τη ρύπανση και της σημερινής. Αυτού του τύπου οι αγωγές είναι πολύ διαδεδομένες στο εξωτερικό (ΗΠΑ, Γαλλία, Δανία κλπ) και μάλιστα για περιπτώσεις που δεν υπάρχει αποδεδειγμένα ρύπανση (π.χ., κοντά σε πυρηνικούς σταθμούς ή κοντά σε χώρους επεξεργασίας αποβλήτων). Σε αυτή την αγωγή μπορούν να συμμετάσχουν όλοι οι ιδιοκτήτες ακινήτων.

2. Αγωγή ή αγωγές για διαφυγόντα κέρδη. Αφορά τους επαγγελματίες εκείνους οι οποίοι έχουν υποστεί απώλεια εσόδων εξ αιτίας της ρύπανσης, κυρίως καλλιεργητές. Το ύψος της αποζημίωσης θα είναι συνάρτηση του ύψους της απώλειας που υφίσταται ο κάθε επαγγελματίας.

3. Αγωγή ή αγωγές για καταβολή αποζημίωσης λόγω ηθικής βλάβης από την έκθεση σε κίνδυνο (εξασθενές χρώμιο και άλλα βαρέα μέταλλα). Πρόκειται για νέας μορφής αγωγές που ασκούνται ήδη στο εξωτερικό (έχουμε και στην Ελλάδα 2 σχετικές αποφάσεις) με τις οποίες ζητείται η καταβολή αποζημίωσης για τον κίνδυνο αυτόν καθαυτόν χωρίς να περιμένουμε να έχει εκδηλωθεί βλάβη στην υγεία. Το ύψος της αποζημίωσης μπορεί να είναι πάνω από 100.000€ κατά ενάγοντα.

4. Αγωγή ή αγωγές για καταβολή αποζημίωσης λόγω ψυχικής οδύνης στην οικογένεια των θανόντων από ασθένεια που σχετίζεται με την ρύπανση στην περιοχή. Πρόκειται για δύσκολες αγωγές, κυρίως σε ό,τι αφορά στην απόδειξη της λεγόμενης αιτιώδους συνάφειας, ωστόσο έχουμε πολλές περιπτώσεις –κυρίως στο εξωτερικό- όπου έχουν επιδικαστεί αποζημιώσεις. Το ύψος της αποζημίωσης μπορεί να είναι από 100.000 € έως 500.000€ κατά ενάγοντα ανάλογα με το βαθμό συγγένειας.

Όσον αφορά τις αγωγές αποζημίωσης κατά του ελληνικού δημοσίου πρόκειται για επιδίκαση αποζημίωσης εξ αιτίας της παράλειψης της διοίκησης να λάβει τα κατάλληλα μέτρα αποτροπής της ρύπανσης, συνδυαζόμενης με την παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας. Έτσι, οι παραπάνω 4 τύποι αγωγών που θα κατατεθούν εναντίον των εταιριών θα κατατεθούν –με τροποποιήσεις- και κατά του ελληνικού δημοσίου.

Έξοδα και αμοιβές

Κανένας πολίτης δεν θα επιβαρυνθεί με έξοδα πληρωμής των δικηγόρων. Οι δικηγόροι θα αμοιφθούν μόνο στην περίπτωση επιτυχούς έκβασης των υποθέσεων με εύλογο ποσοστό επί των επιδικαζόμενων κονδυλίων. Τα έξοδα των αιτήσεων ακυρώσεως ενώπιον του ΣτΕ έχει ήδη καταβάλει ο Σύλλογός μας.

Οινόφυτα Βοιωτίας, 18-06-2009

Ο Σύλλογος «Πολίτες για την Αειφορία»

22620 32741, 6936726370 (π. Ιωάννης Οικονομίδης)

22620 31029, 6974608076 (Γιάννης Αλεξίου)

Posted in Uncategorized | 2 Σχόλια »